اکتبر 1, 2026
0
0
با افزایش سن، حفظ سلامت مغز و توانایی های شناختی به یکی از موضوعات مهم سلامت تبدیل می شود. تغذیه یکی از عوامل قابل تغییر در سبک زندگی است که می تواند با سلامت قلب، عروق و عملکرد مغز ارتباط داشته باشد. در سال های اخیر، رژیم غذایی MIND به دلیل تمرکز ویژه بر مواد غذایی مرتبط با سلامت مغز، مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته است.
رژیم MIND ترکیبی از اصول رژیم مدیترانه ای و رژیم DASH است و هدف آن طراحی الگویی غذایی برای حمایت از سلامت مغز و کاهش عوامل مرتبط با افت شناختی است. مطالعات مختلف، ارتباط میان پایبندی بیشتر به این رژیم و عملکرد شناختی بهتر را بررسی کرده اند، هرچند شواهد موجود هنوز به معنای اثبات قطعی اثر پیشگیرانه آن بر زوال عقل نیست.
رژیم MIND مخفف عبارت Mediterranean-DASH Intervention for Neurodegenerative Delay است که می توان آن را «مداخله مدیترانه ای و DASH برای به تاخیر انداختن افت عصبی» ترجمه کرد. این الگوی غذایی با ترکیب برخی ویژگی های رژیم مدیترانه ای و DASH، بر گروهی از مواد غذایی تمرکز دارد که به سلامت قلب و مغز ارتباط دارند.
ایده اصلی این رژیم این است که تغذیه سالم می تواند از مسیرهایی مانند سلامت عروق، کنترل فشار خون و تامین مواد مغذی مورد نیاز بدن، از عملکرد مغز حمایت کند. به همین دلیل، کیفیت انتخاب های غذایی در این الگو اهمیت بیشتری از یک رژیم سختگیرانه و محدود کننده دارد.
رژیم MIND بیشتر بر مواد غذایی گیاهی، چربی های مفید و برخی منابع پروتئینی تاکید دارد. در این الگو، مصرف منظم سبزیجات و حبوبات اهمیت زیادی دارد و انواع توت ها به دلیل ترکیبات گیاهی موجود در آنها جایگاه ویژه ای دارند.
برای نزدیک شدن به الگوی غذایی MIND، معمولا این گروه ها بیشتر در برنامه غذایی قرار می گیرند:
در مقابل، مصرف برخی مواد غذایی در این رژیم محدود می شود. گوشت قرمز، غذاهای سرخ شده، کره و چربی های اشباع، شیرینی ها و خوراکی های بسیار فرآوری شده از جمله مواردی هستند که باید با دفعات و مقدار کمتری مصرف شوند.
یکی از دلایل توجه پژوهشگران به رژیم MIND، ارتباط احتمالی میان کیفیت رژیم غذایی و سلامت عروق مغز است. مغز برای عملکرد طبیعی به جریان خون مناسب نیاز دارد و آسیب به رگ های خونی کوچک می تواند با تغییرات ساختاری مغز و مشکلات شناختی ارتباط داشته باشد.
یک مطالعه منتشر شده در سال 2026 با بررسی 713 فرد سالمند بدون زوال عقل نشان داد که امتیاز بالاتر در رژیم MIND با شاخص های بهتر سلامت عروق مغز، حجم بیشتر کل مغز و حجم کمتر ضایعات ماده سفید در MRI ارتباط دارد. در این پژوهش، میان پایبندی بیشتر به رژیم MIND و عملکرد شناختی بهتر نیز ارتباط مشاهده شد.
پژوهشگران همچنین بررسی کردند که آیا سلامت عروق مغز و ساختار مغز می توانند بخشی از ارتباط میان رژیم غذایی و عملکرد شناختی را توضیح دهند. نتایج نشان دادند که برخی از این شاخص های مغزی ممکن است بخشی از این ارتباط را توضیح دهند.
رابطه میان رژیم MIND و زوال شناختی امیدوار کننده است، اما نباید آن را با یک رابطه علت و معلولی قطعی اشتباه گرفت. بسیاری از مطالعات درباره این رژیم از نوع مشاهده ای هستند. در این نوع پژوهش ها، محققان رفتار غذایی افراد و وضعیت سلامت آنها را بررسی می کنند، اما نمی توانند با قطعیت بگویند که خود رژیم غذایی باعث ایجاد نتیجه مورد نظر شده است.
از طرف دیگر، یک کارآزمایی تصادفی و کنترل شده که 604 فرد 65 تا 85 ساله را به مدت سه سال بررسی کرد، تفاوت معناداری در تغییرات عملکرد شناختی یا برخی شاخص های MRI مغز میان گروه رژیم MIND و گروه کنترل پیدا نکرد. بنابراین، در حال حاضر بهتر است رژیم MIND را بخشی از یک سبک زندگی سالم برای حمایت از سلامت مغز بدانیم، نه روشی قطعی برای جلوگیری از آلزایمر یا سایر انواع زوال عقل.
رژیم MIND یکی از الگوهای غذایی مورد مطالعه برای حمایت از سلامت مغز در دوران سالمندی است. این رژیم با تاکید بر سبزیجات برگ سبز، انواع توت ها، غلات کامل، حبوبات، مغزها، ماهی و روغن زیتون و با محدود کردن غذاهای سرخ شده، شیرینی ها و برخی منابع چربی و گوشت قرمز، مجموعه ای از اصول تغذیه سالم را در کنار هم قرار می دهد.
پژوهش های جدید نشان می دهند که پایبندی بیشتر به این الگو با برخی شاخص های بهتر سلامت عروق و ساختار مغز و همچنین عملکرد شناختی بهتر ارتباط دارد. با این حال، شواهد موجود هنوز برای این ادعا که رژیم MIND به طور قطعی از زوال عقل یا آلزایمر پیشگیری می کند کافی نیست.
اولین دیدگاه را شما بنویسید