آگوست 26, 2026
0
0
اندومتریوز معمولا به عنوان بیماری مرتبط با دردهای لگنی، قاعدگی های دردناک و مشکلات باروری شناخته می شود، اما یک مطالعه بزرگ که در سال ۲۰۲۶ در مجله علمی Diabetologia منتشر شده، ارتباط قابل توجهی میان اندومتریوز و افزایش خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ پیدا کرده است. این مطالعه به دلیل تعداد بسیار زیاد شرکت کنندگان و دوره طولانی بررسی، توجه زیادی را به خود جلب کرده است.
با این حال، یک نکته مهم وجود دارد: افزایش خطر آماری به معنی آن نیست که اندومتریوز مستقیما باعث دیابت می شود.
پژوهشگران در مطالعه ای با عنوان ARCHES، سوابق سلامت نزدیک به ۳ میلیون زن را در پایگاه اطلاعات جمعیتی یوتا در فاصله سال های ۱۹۹۶ تا ۲۰۲۱ بررسی کردند. در میان این افراد، نزدیک به ۱۰۰ هزار زن سابقه تشخیص اندومتریوز داشتند.
نتایج نشان داد زنانی که اندومتریوز داشتند، در مقایسه با زنانی که این بیماری را نداشتند، ۴۶ درصد خطر نسبی بیشتری برای ابتلا به دیابت نوع ۲ داشتند. این پژوهش یکی از بزرگ ترین مطالعات انجام شده درباره ارتباط میان اندومتریوز و دیابت نوع ۲ است و به این دلیل اهمیت دارد که بیماری را فقط از زاویه سلامت باروری بررسی نکرده است.
با این حال، باید توجه داشت که «۴۶ درصد افزایش خطر نسبی» به معنای این نیست که ۴۶ درصد زنان مبتلا به اندومتریوز به دیابت مبتلا می شوند.
اندومتریوز بیماری مزمنی است که در آن بافتی شبیه بافت پوشش داخلی رحم در خارج از رحم رشد می کند. این بافت می تواند باعث التهاب، درد، ایجاد ضایعات و چسبندگی در ناحیه لگن شود و در برخی افراد خارج از محدوده لگن نیز دیده شود.
یکی از فرضیه های مطرح درباره ارتباط اندومتریوز و دیابت نوع ۲، نقش التهاب مزمن است. اندومتریوز با فرآیندهای التهابی و تغییرات متعدد در سیستم ایمنی همراه است و پژوهشگران در حال بررسی این موضوع هستند که آیا این شرایط می تواند با سلامت متابولیک ارتباط داشته باشد یا خیر.
با این حال، هنوز نمی توان با اطمینان گفت التهاب ناشی از اندومتریوز علت افزایش خطر دیابت است.
یکی از نکات جالب این پژوهش این بود که ارتباط میان اندومتریوز و دیابت در همه گروه ها یکسان نبود. این موضوع نشان می دهد که احتمالا نوع و محل درگیری اندومتریوز نیز اهمیت دارد.
بیشترین ارتباط در گروه های زیر مشاهده شد:
این یافته اهمیت زیادی دارد، زیرا چاقی و افزایش سن از عوامل شناخته شده خطر دیابت نوع ۲ هستند. بنابراین مشاهده ارتباط در زنان پیش از یائسگی و زنان بدون چاقی نشان می دهد که بررسی سلامت متابولیک در برخی زنان مبتلا به اندومتریوز ممکن است نیاز به توجه بیشتری داشته باشد.
نتایج این مطالعه به تنهایی به این معنی نیست که تمام زنان مبتلا به اندومتریوز باید بدون توجه به شرایط فردی، آزمایش قند خون بیشتری انجام دهند. تصمیم درباره غربالگری دیابت باید بر اساس مجموعه ای از عوامل خطر و شرایط پزشکی فرد انجام شود.
عوامل شناخته شده ای مانند سابقه خانوادگی دیابت، اضافه وزن یا چاقی، فشار خون بالا، کم تحرکی، سابقه دیابت بارداری و برخی شرایط متابولیک نیز در ارزیابی خطر دیابت اهمیت دارند.
با این حال، یافته جدید می تواند به پزشکان کمک کند هنگام بررسی سلامت زنان مبتلا به اندومتریوز، عوامل متابولیک را نیز جدی تر در نظر بگیرند؛ به ویژه اگر فرد عوامل خطر دیگری برای دیابت داشته باشد.
پژوهش حاضر یک مطالعه کوهورت گذشته نگر است و ارتباط میان دو بیماری را بررسی کرده است. چنین مطالعه ای می تواند نشان دهد دو وضعیت با یکدیگر ارتباط دارند، اما به تنهایی نمی تواند ثابت کند یکی از آنها مستقیما باعث دیگری شده است.
حتی مطالعات قبلی نیز نتایج کاملا یکسانی نداشته اند. برای مثال، یک مطالعه آینده نگر روی بیش از ۱۱۲ هزار زن که در سال ۲۰۲۱ منتشر شد، پس از در نظر گرفتن عوامل مختلف، ارتباط معناداری میان اندومتریوز و دیابت نوع ۲ پیدا نکرد.
مطالعه دیگری در سال ۲۰۲۳ نیز در یک جمعیت بزرگ فرانسوی، پس از تعدیل عوامل مختلف، ارتباط معناداری میان اندومتریوز و خطر دیابت نوع ۲ نشان نداد.
بنابراین، یافته مطالعه جدید بسیار مهم است، اما باید در کنار شواهد قبلی تفسیر شود.
اندومتریوز به خودی خود به معنی ابتلا به دیابت نیست و نباید باعث نگرانی غیرضروری شود. با این حال، اگر فرد مبتلا به اندومتریوز علائمی مانند تشنگی شدید و مداوم، تکرر ادرار، خستگی غیرعادی، تاری دید یا کاهش وزن بدون دلیل را تجربه کند، بهتر است برای ارزیابی پزشکی مراجعه کند.
همچنین افرادی که همزمان چند عامل خطر دیابت دارند، ممکن است به بررسی منظم تری نیاز داشته باشند. تشخیص دیابت تنها بر اساس علائم امکان پذیر نیست و معمولا به آزمایش های خون نیاز دارد.
مطالعه منتشر شده در سال ۲۰۲۶ نشان داده است که زنان مبتلا به اندومتریوز، در مقایسه با زنان بدون این بیماری، ۴۶ درصد خطر نسبی بیشتری برای ابتلا به دیابت نوع ۲ داشته اند. این ارتباط به ویژه در زنان مبتلا به اندومتریوز خارج از لگن، زنان پیش از یائسگی و زنان بدون چاقی برجسته تر بوده است.
برای زنان مبتلا به اندومتریوز، کنترل عوامل خطر شناخته شده دیابت، داشتن فعالیت بدنی منظم، تغذیه متعادل و مراجعه به پزشک در صورت وجود عوامل خطر یا علائم مشکوک، همچنان مهم ترین رویکرد است.
اولین دیدگاه را شما بنویسید