اکتبر 5, 2026
0
0
یک سویه بسیار مقاوم از قارچ Candidozyma auris در کنیا شناسایی شده که در آزمایش های آزمایشگاهی، در برابر چهار گروه اصلی داروهای ضد قارچی مقاومت نشان داده است. پژوهشگران این مورد را دومین نمونه مستند از مقاومت به تمام گروه های اصلی داروهای ضد قارچی در جهان می دانند.
این یافته به دلیل توانایی C. auris در انتقال میان بیماران، باقی ماندن در محیط های درمانی و ایجاد عفونت های جدی اهمیت زیادی دارد. سازمان جهانی بهداشت نیز این قارچ را در سال 2022 در گروه پاتوژن های قارچی با اولویت حیاتی قرار داده است.
با این حال، شناسایی یک سویه مقاوم به تمام داروهای مورد بررسی به این معنا نیست که همه عفونت های ناشی از این قارچ غیر قابل درمان هستند. مقاومت دارویی در سویه های مختلف C. auris متفاوت است و انتخاب روش درمان به نتایج آزمایش حساسیت دارویی و شرایط بیمار بستگی دارد.
Candidozyma auris یک نوع مخمر بیماری زا و نوظهور است که نخستین بار در سال 2009 در ژاپن شناسایی شد. این قارچ در سال های بعد به سرعت در کشورهای مختلف گسترش پیدا کرد و اکنون در بیش از 60 کشور و هر شش قاره شناسایی شده است.
اهمیت این قارچ فقط به توانایی ایجاد عفونت محدود نمی شود. C. auris می تواند در محیط های درمانی باقی بماند، روی سطوح و تجهیزات پزشکی حضور داشته باشد و در شرایط مناسب میان بیماران منتقل شود.
شناسایی دقیق آن در آزمایشگاه اهمیت زیادی دارد، زیرا روش های تشخیصی قدیمی ممکن است در شناسایی این قارچ دچار مشکل شوند.
مورد جدید در یک بیمار 28 ساله در کنیا شناسایی شد. این بیمار پس از انجام یک عمل جراحی انتخابی، دچار عفونت محل جراحی در یک مرکز درمانی در نایروبی شد. نمونه گرفته شده از زخم در آزمایش های میکروبیولوژی به عنوان C. auris شناسایی شد.
پژوهشگران برای بررسی دقیق تر ویژگی های این نمونه، آزمایش های حساسیت دارویی و توالی یابی کامل ژنوم را انجام دادند. نتیجه آزمایش ها نشان داد که این سویه در برابر چهار گروه اصلی داروهای ضد قارچی مقاومت دارد.
این گروه ها شامل موارد زیر بودند:
در پژوهش منتشر شده، میزان حداقل غلظت مهاری برای فلوکونازول و فلوسیتوزین حداقل 64 میلی گرم در لیتر و برای میکافانجین بیشتر از 8 میلی گرم در لیتر گزارش شده است.
مقاومت دارویی زمانی به یک مشکل جدی تبدیل می شود که گزینه های درمانی برای مقابله با یک عامل بیماری زا محدود شوند. در مورد C. auris، این مسئله اهمیت بیشتری دارد، زیرا برخی سویه ها از ابتدا یا در طول زمان نسبت به چندین داروی ضد قارچی مقاومت پیدا کرده اند.
در سویه کنیایی، پژوهشگران مقاومت به هر چهار گروه اصلی داروهای مورد بررسی را مشاهده کردند. چنین الگویی بسیار نادر است و به همین دلیل، این نمونه به عنوان یک مورد مقاوم به تمام داروها یا PDR توصیف شده است.
البته «PDR» به معنای پایان قطعی همه گزینه های پزشکی برای یک بیمار نیست. این اصطلاح به الگوی مقاومت آزمایشگاهی اشاره دارد و تصمیم درمانی باید بر اساس وضعیت بالینی بیمار، نتایج آزمایشگاهی و نظر متخصصان بیماری های عفونی انجام شود.
پژوهشگران برای درک بهتر علت مقاومت این سویه، ژنوم آن را به طور کامل توالی یابی کردند. نتیجه این بررسی، چند تغییر ژنتیکی مرتبط با مقاومت به گروه های مختلف داروهای ضد قارچی را نشان داد.
این تغییرات در چند ژن مهم مشاهده شدند و می توانند به توضیح چگونگی شکل گیری مقاومت کمک کنند.
وجود این تغییرات نشان می دهد که مقاومت دارویی می تواند از مجموعه ای از تغییرات ژنتیکی شکل بگیرد. با این حال، صرف مشاهده یک جهش به تنهایی برای اثبات علت قطعی مقاومت کافی نیست و ارتباط میان تغییر ژنتیکی و ویژگی دارویی باید با داده های آزمایشگاهی و بالینی ارزیابی شود.
ارتباط میان مصرف دارو و شکل گیری مقاومت یکی از موضوعات مهم در این پرونده است، اما پژوهشگران هنوز نمی توانند درباره این موضوع نتیجه قطعی ارائه کنند.
سوابق بیمار نشان می دهد که او در طول دوره بیماری خود داروهای ضد قارچی دریافت کرده است. با این حال، اطلاعات کافی درباره مقدار مصرف و مدت درمان در دسترس پژوهشگران نبوده است تا بتوانند مشخص کنند آیا فشار انتخابی ناشی از مصرف دارو در شکل گیری مقاومت این سویه نقش داشته است یا خیر.
به طور کلی، مصرف نامناسب یا غیر ضروری داروهای ضد میکروبی می تواند به ایجاد فشار انتخابی و افزایش احتمال باقی ماندن سویه های مقاوم کمک کند. به همین دلیل، نظارت بر مصرف منطقی داروهای ضد قارچی یا Antifungal Stewardship یکی از محورهای مهم مقابله با مقاومت دارویی محسوب می شود.
محیط های درمانی یکی از مهم ترین مکان های انتقال C. auris محسوب می شوند. این قارچ می تواند روی سطوح و تجهیزات باقی بماند و در صورت رعایت نشدن اصول کنترل عفونت، میان بیماران منتقل شود.
خطر برای همه افراد یکسان نیست و بیشتر متوجه بیمارانی است که شرایط زمینه ای جدی دارند، مدت طولانی در بیمارستان بستری هستند یا به مراقبت های ویژه نیاز دارند. عفونت های تهاجمی نیز می توانند در گروه های آسیب پذیر پیامدهای جدی داشته باشند.
به همین دلیل، کنترل این قارچ در مراکز درمانی معمولاً بر چند محور استوار است:
گسترش جهانی C. auris باعث شده این قارچ دیگر یک عامل بیماری زای محدود به یک منطقه خاص نباشد. توانایی آن در ایجاد شیوع در مراکز درمانی، مقاومت در برابر چند گروه دارویی و ماندگاری در محیط، مجموعه ای از ویژگی ها را ایجاد کرده که کنترل آن را دشوار می کند.
سازمان جهانی بهداشت در سال 2022، C. auris را در گروه پاتوژن های قارچی با اولویت حیاتی قرار داد. این طبقه بندی نشان دهنده اهمیت مقاومت دارویی، شیوع جهانی، دشواری تشخیص و پیامدهای بالقوه عفونت های ناشی از این قارچ است.
با این حال، شناسایی دومین مورد جهانی PDR نباید به این برداشت منجر شود که یک «قارچ غیر قابل درمان» در حال انتشار گسترده میان عموم مردم است. مورد گزارش شده بسیار نادر است و بیشتر اهمیت آن به عنوان یک هشدار علمی و بهداشت عمومی است.
اولین دیدگاه را شما بنویسید