تغذیه در سالهای ابتدایی زندگی نقش مهمی در رشد جسمی، تکامل مغز و شکلگیری عادتهای غذایی در آینده دارد. با وجود اهمیت بالای مصرف مواد غذایی سالم، یک مطالعه گسترده جهانی نشان داده است که بسیاری از کودکان و نوجوانان در سراسر جهان کمتر از مقدار توصیه شده میوه و سبزیجات مصرف میکنند.
غذاهای گیاهی مانند میوهها، سبزیجات، حبوبات، مغزها و دانهها سرشار از ویتامینها، مواد معدنی، فیبر و ترکیبات مفیدی هستند که به عملکرد بهتر بدن و پیشگیری از بیماریهای مزمن کمک میکنند. با این حال، سبک زندگی مدرن، افزایش مصرف غذاهای فرآوری شده و دسترسی کمتر برخی خانوادهها به مواد غذایی تازه باعث شده است بسیاری از کودکان سهم کافی از این گروه غذایی دریافت نکنند.
نتایج یک بررسی جهانی نشان میدهد که مصرف غذاهای گیاهی سالم در میان کودکان و نوجوانان هنوز فاصله زیادی با استانداردهای توصیه شده متخصصان تغذیه دارد. این موضوع در بسیاری از کشورهای جهان دیده میشود و تنها محدود به یک منطقه یا گروه اقتصادی خاص نیست.
بر اساس این مطالعه، کودکان زیر یک سال در سراسر جهان به طور متوسط کمی بیشتر از یک وعده میوه در روز مصرف میکنند. این میزان با افزایش سن بیشتر میشود، اما حتی در میان نوجوانان نیز مصرف روزانه میوه و سبزیجات به سطح مطلوب نمیرسد.
پژوهشگران تاکید دارند که عادتهای غذایی در دوران کودکی میتوانند تا بزرگسالی ادامه پیدا کنند. بنابراین کمبود مصرف مواد غذایی سالم در سالهای اولیه زندگی ممکن است بر سلامت فرد در دهههای بعدی تاثیر بگذارد.
«سیدنی یرلی»، پژوهشگر دانشگاه تافتس در آمریکا و نویسنده اصلی این تحقیق، اعلام کرده است که الگوهای غذایی ایجاد شده در کودکی میتوانند مسیر سلامت افراد را در طول زندگی تعیین کنند. به گفته او، بررسی میزان مصرف غذاهای گیاهی در کودکان میتواند به شناسایی مشکلات تغذیهای و طراحی برنامههای موثر برای بهبود سلامت نسل آینده کمک کند.
میوهها و سبزیجات فقط منابع تامین انرژی نیستند، بلکه مجموعهای از مواد مغذی ضروری را در اختیار بدن قرار میدهند که برای رشد کودکان اهمیت زیادی دارند. بدن کودکان در دوران رشد به ویتامینها، مواد معدنی و ترکیبات محافظتی بیشتری نیاز دارد تا فرآیندهای پیچیده رشد به درستی انجام شود.
سبزیجات و میوهها میتوانند به تقویت سیستم ایمنی، بهبود عملکرد دستگاه گوارش و حمایت از سلامت قلب و عروق کمک کنند. همچنین فیبر موجود در این مواد غذایی باعث بهبود عملکرد روده و تنظیم قند خون میشود.
برخی از مهمترین فواید مصرف کافی غذاهای گیاهی برای کودکان عبارتند از:
در این پژوهش، محققان اطلاعات بیش از ۱۲۰۰ بررسی تغذیهای انجام شده در ۱۸۵ کشور را تحلیل کردند. هدف آنها بررسی میزان مصرف پنج گروه اصلی از غذاهای گیاهی سالم در کودکان و نوجوانان بود.
این گروهها شامل میوهها، سبزیجات غیرنشاستهای مانند سبزیهای برگ سبز، سبزیجات نشاستهای مانند سیب زمینی، حبوبات مانند لوبیا و عدس و همچنین مغزها و دانهها بودند.
نتایج نشان داد که بین سالهای ۱۹۹۰ تا ۲۰۱۸ میزان مصرف کلی غذاهای گیاهی سالم در جهان افزایش پیدا کرده است. با این حال، این افزایش در همه مناطق یکسان نبوده است.
بر اساس یافتههای این مطالعه، جنوب آسیا تنها منطقهای بود که در آن رشد قابل توجهی در مصرف این مواد غذایی مشاهده نشد. همچنین مشخص شد در کشورهای پردرآمد، میزان مصرف غذاهای گیاهی سالم با افزایش سن کودکان کاهش پیدا میکند.
این موضوع میتواند به تغییر سبک زندگی، افزایش مصرف غذاهای آماده و کاهش علاقه نوجوانان به مواد غذایی تازه مرتبط باشد. انسانها ظاهرا حتی در انتخاب سبزیجات هم راههای پیچیدهای برای دور شدن از چیزی که بدنشان نیاز دارد پیدا کردهاند؛ فناوری پیشرفت کرده، اما هنوز متقاعد کردن یک کودک برای خوردن بروکلی گاهی شبیه پروژه فضایی است.
تغذیه نامناسب در دوران کودکی میتواند تاثیرات گستردهای بر سلامت جسمی و ذهنی داشته باشد. بدن کودکان برای رشد مغز، تولید انرژی، تنظیم هورمونها و تقویت سیستم دفاعی خود به مواد مغذی مختلف نیاز دارد.
دکتر داریوش مظفریان، مدیر موسسه غذا و پزشکی دانشگاه تافتس، معتقد است زمانی که کودکان مواد غذایی مناسب دریافت نمیکنند، عملکردهای مهم بدن و ذهن آنها تحت تاثیر قرار میگیرد. کمبود مواد مغذی میتواند انرژی روزانه، توانایی یادگیری، سوخت و ساز بدن و حتی وضعیت روحی کودکان را تغییر دهد.
مصرف ناکافی میوه و سبزیجات همچنین ممکن است باعث شود کودکان بیشتر به سمت غذاهای پرکالری و کم ارزش غذایی مانند خوراکیهای فرآوری شده، نوشیدنیهای شیرین و فست فودها تمایل پیدا کنند.
میزان نیاز کودکان به میوه و سبزیجات با توجه به سن، میزان فعالیت بدنی و شرایط فردی متفاوت است، اما دستورالعملهای تغذیهای استاندارد توصیههایی کلی ارائه کردهاند.
بر اساس توصیههای مراکز کنترل و پیشگیری از بیماریهای آمریکا، کودکان زیر چهار سال باید روزانه حدود یک فنجان میوه و یک فنجان سبزیجات تازه مصرف کنند.
با افزایش سن، نیاز بدن نیز بیشتر میشود. نوجوانان برای حفظ سلامت بدن و تامین مواد مغذی مورد نیاز رشد، باید روزانه چندین وعده میوه و سبزیجات در برنامه غذایی خود داشته باشند.
البته تنها مقدار مصرف اهمیت ندارد، بلکه تنوع غذایی نیز بسیار مهم است. مصرف ترکیبی از میوههای مختلف، سبزیجات رنگارنگ، حبوبات، مغزها و دانهها میتواند طیف گستردهای از مواد مورد نیاز بدن را تامین کند.

افزایش مصرف غذاهای گیاهی در کودکان نیازمند تغییرات کوچک اما مداوم در عادتهای غذایی خانواده است. کودکان معمولا رفتارهای غذایی خود را از والدین یاد میگیرند، بنابراین الگوی مصرف بزرگسالان نقش مهمی دارد.
برخی راهکارهای موثر برای افزایش مصرف این مواد غذایی عبارتند از:
مطالعات جدید نشان میدهند که بسیاری از کودکان در سراسر جهان هنوز به اندازه کافی میوه، سبزیجات و دیگر غذاهای گیاهی سالم مصرف نمیکنند. این کمبود میتواند بر رشد جسمی، عملکرد مغز و سلامت آینده آنها تاثیر بگذارد.
اگرچه فناوری و تغییر سبک زندگی باعث شده عادتهای غذایی خانوادهها تغییر کند، اما اصول پایه تغذیه سالم همچنان ساده است: مصرف بیشتر غذاهای تازه، طبیعی و کم فرآوری شده. ایجاد این عادتها از دوران کودکی میتواند یکی از موثرترین راهها برای ساختن آیندهای سالمتر برای نسلهای بعدی باشد.
اولین دیدگاه را شما بنویسید