آگوست 15, 2026
0
0
انتخاب میان پله و آسانسور شاید در ظاهر تصمیمی کاملا معمولی باشد، اما یک پژوهش گسترده نشان می دهد همین انتخاب ساده می تواند با سلامت قلب و حتی طول عمر ارتباط داشته باشد. بررسی داده های بیش از ۴۸۰ هزار نفر نشان داده است افرادی که به طور منظم از پله بالا می روند، با خطر کمتر مرگ ناشی از بیماری های قلبی عروقی و مرگ به هر علت روبرو هستند.
اهمیت این موضوع زمانی بیشتر می شود که بدانیم بر اساس تازه ترین برآورد سازمان جهانی بهداشت، حدود ۳۱ درصد بزرگسالان جهان یا نزدیک به ۱.۸ میلیارد نفر به سطح توصیه شده فعالیت بدنی نمی رسند. در چنین شرایطی، فعالیت های ساده ای مانند بالا رفتن از پله می توانند راهی عملی برای افزایش تحرک روزانه باشند.
پژوهشگران دانشگاه ایست آنگلیا و بیمارستان دانشگاهی نارفک و نوریچ برای بررسی تاثیر استفاده از پله، نتایج مطالعات قبلی را در قالب یک مرور سیستماتیک و فراتحلیل بررسی کردند. آنها در مجموع ۱۸۷۳ پژوهش را ارزیابی کردند و در نهایت ۹ مطالعه با مجموع ۴۸۰ هزار و ۴۷۹ شرکت کننده وارد تحلیل نهایی شدند.
نتایج نشان داد در مقایسه با افرادی که از پله استفاده نمی کردند یا استفاده بسیار محدودی داشتند:
برای مرگ قلبی عروقی، تحلیل تجمیعی پنج مطالعه شامل ۴۵۵ هزار و ۶۱۹ نفر، نسبت خطر نسبی ۰.۶۱ را نشان داد. این عدد همان کاهش نسبی حدود ۳۹ درصدی خطر در گروهی است که از پله استفاده می کردند.
بالا رفتن از پله برخلاف راه رفتن روی سطح صاف، بدن را مجبور می کند در برابر نیروی جاذبه حرکت کند. همین مسئله باعث می شود ضربان قلب، مصرف اکسیژن و فعالیت عضلات پا در مدت کوتاهی افزایش پیدا کند. به همین دلیل حتی چند نوبت کوتاه پله رفتن می تواند نوعی فعالیت بدنی نسبتا شدید محسوب شود.
مطالعات قبلی که در مقاله جدید نیز به آنها استناد شده است نشان داده اند دوره های کوتاه تمرین با پله می توانند آمادگی قلبی تنفسی را بهبود دهند. برخی پژوهش ها همچنین به اثرات مثبت این نوع فعالیت بر چربی های خون و شاخص های متابولیک اشاره کرده اند.
از نظر عملی، مزیت بزرگ پله این است که برای استفاده از آن به عضویت باشگاه، تجهیزات ورزشی یا زمان جداگانه برای تمرین نیاز ندارید. فرد می تواند در محل کار، خانه، ایستگاه های حمل و نقل یا ساختمان های عمومی بخشی از فعالیت روزانه خود را از این طریق افزایش دهد.
برای بهره بردن از فعالیت بدنی همیشه لازم نیست یک جلسه تمرینی طولانی انجام شود. شواهد علمی نشان داده اند دوره های کوتاه فعالیت شدید در طول روز نیز می توانند با مزایای سلامت همراه باشند. نویسندگان پژوهش جدید نیز بالا رفتن از پله را نمونه ای مناسب از فعالیتی می دانند که می توان آن را در نوبت های کوتاه وارد برنامه روزانه کرد.
با این حال، هنوز نمی توان یک عدد مشخص را به عنوان مقدار ایده آل پله رفتن برای همه افراد معرفی کرد. یکی از مطالعات بزرگ بررسی شده در این فراتحلیل نشان داده بود بالا رفتن از حدود شش طبقه پله در روز ممکن است با بیشترین فایده همراه باشد، اما پژوهشگران تاکید کرده اند برای تعیین مقدار بهینه به مطالعات بیشتری نیاز است.
بنابراین پیام اصلی مطالعه این نیست که همه افراد باید روزانه دقیقا تعداد مشخصی پله بالا بروند. نکته مهم، جایگزین کردن بخشی از رفتار کم تحرک با حرکت بیشتر در طول روز است.
کم تحرکی یکی از عوامل قابل اصلاح مرتبط با بیماری های غیرواگیر است. سازمان جهانی بهداشت توصیه می کند بزرگسالان در طول هفته دست کم ۱۵۰ دقیقه فعالیت بدنی با شدت متوسط یا حداقل ۷۵ دقیقه فعالیت شدید داشته باشند. ترکیبی از فعالیت های متوسط و شدید نیز می تواند این نیاز را تامین کند.
با این حال، آمار جهانی نشان می دهد تقریبا یک نفر از هر سه بزرگسال به این میزان فعالیت نمی رسد. میزان کم تحرکی بزرگسالان جهان از سال ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۲ حدود پنج واحد درصد افزایش یافته و در صورت ادامه روند کنونی ممکن است تا سال ۲۰۳۰ به ۳۵ درصد برسد.
بالا رفتن از پله قرار نیست جایگزین کامل پیاده روی، ورزش هوازی یا تمرینات قدرتی شود، اما می تواند یکی از ساده ترین روش ها برای اضافه کردن فعالیت بدنی به زندگی روزمره باشد.
در تفسیر نتایج باید به یک نکته مهم توجه کرد. پژوهش جدید نشان دهنده یک ارتباط آماری میان استفاده از پله و کاهش خطر مرگ است و به تنهایی ثابت نمی کند که بالا رفتن از پله مستقیما باعث کاهش ۳۹ درصدی خطر مرگ قلبی در هر فرد می شود. این تفاوت کوچک در جمله بندی، در پژوهش های پزشکی اهمیت بسیار زیادی دارد.
افرادی که بیشتر از پله استفاده می کنند ممکن است از جنبه های دیگری نیز فعال تر یا سالم تر باشند. همچنین میزان استفاده از پله در مطالعات مختلف به شیوه یکسانی اندازه گیری نشده است. به همین دلیل پژوهشگران خواستار مطالعات دقیق تر و استفاده از ابزارهای پوشیدنی برای ثبت واقعی تعداد پله ها و میزان فعالیت افراد شده اند.
در نتیجه، درصدهای ۲۴ و ۳۹ را باید به عنوان کاهش خطر مشاهده شده در جمعیت های مطالعه شده در نظر گرفت، نه تضمینی برای کاهش خطر یک فرد مشخص.
با وجود مزایای احتمالی، بالا رفتن از پله برای همه افراد انتخاب مناسبی نیست. این فعالیت نسبت به راه رفتن معمولی فشار بیشتری بر سیستم قلبی عروقی و همچنین مفاصل زانو و لگن وارد می کند. پژوهشگران نیز تاکید کرده اند افرادی که محدودیت حرکتی یا مشکلات مفصلی دارند ممکن است نتوانند از این روش به عنوان فعالیت روزانه استفاده کنند.
افرادی که هنگام فعالیت با درد قفسه سینه، سرگیجه، تنگی نفس غیرعادی یا ضعف شدید مواجه می شوند نیز نباید برای رسیدن به یک هدف ورزشی خود را مجبور به بالا رفتن از پله کنند و بهتر است وضعیت آنها از نظر پزشکی بررسی شود.
نتایج فراتحلیل جدید نشان می دهد یک فعالیت بسیار ساده و در دسترس می تواند با تفاوت قابل توجهی در سلامت بلندمدت همراه باشد. استفاده منظم از پله با کاهش ۳۹ درصدی خطر مرگ قلبی عروقی و کاهش ۲۴ درصدی خطر مرگ به هر علت ارتباط داشته است. این پژوهش شامل بیش از ۴۸۰ هزار نفر بوده و نتایج نهایی آن در اوت ۲۰۲۶ در یک مجله علمی منتشر شده است.
البته پله رفتن داروی جادویی برای پیشگیری از بیماری قلبی نیست و جای تغذیه سالم، ترک سیگار، کنترل فشار خون، فعالیت بدنی منظم و مراقبت پزشکی را نمی گیرد. اما برای بسیاری از افراد سالم، انتخاب پله به جای آسانسور می تواند یکی از همان تغییرات کوچک و قابل تکراری باشد که در مجموع، تحرک روزانه را افزایش می دهد. ظاهرا آن چند طبقه ای که همیشه امیدوار بودیم آسانسور زحمتشان را بکشد، حرف دیگری برای گفتن دارند.
اولین دیدگاه را شما بنویسید