چه کسانی باید واکسن RSV بزنند؟ راهنمای کامل واکسیناسیون RSV برای سالمندان و زنان باردار

ویروس سنسیشیال تنفسی یا RSV یکی از ویروس های شایع دستگاه تنفسی است که بسیاری از افراد آن را بیشتر با بیماری در نوزادان و کودکان می شناسند. با این حال، این ویروس در بزرگسالان، به ویژه سالمندان و افرادی که بیماری های زمینه ای دارند، نیز می تواند باعث بیماری شدید، ذات الریه و حتی بستری شدن در بیمارستان شود.

در سال های اخیر، توصیه های مربوط به واکسن RSV در آمریکا تغییر کرده و گروه های بیشتری از بزرگسالان در معرض خطر، مشمول دریافت واکسن شده اند. بر اساس آخرین توصیه مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری های آمریکا (CDC)، همه افراد 75 ساله و بالاتر و همچنین افراد 50 تا 74 ساله که در معرض خطر بالای بیماری شدید RSV قرار دارند، باید یک دوز واکسن دریافت کنند.

RSV چیست و چرا واکسیناسیون اهمیت دارد؟

RSV معمولا با علائمی شبیه سرماخوردگی مانند آبریزش بینی، گرفتگی بینی، سرفه و تب همراه است و بسیاری از افراد بدون عارضه جدی بهبود پیدا می کنند. با این حال، در سالمندان و افرادی که برخی بیماری های زمینه ای را دارند، عفونت می تواند به بخش های پایینی دستگاه تنفسی گسترش پیدا کند.

شدت بیماری RSV در این افراد می تواند بیشتر باشد و در بعضی موارد به بستری شدن یا عوارض جدی منجر شود. CDC برآورد می کند که سالانه حدود 110 هزار تا 180 هزار فرد 50 ساله و بالاتر در آمریکا به دلیل بیماری مرتبط با RSV در بیمارستان بستری می شوند.

افراد 75 ساله و بالاتر باید واکسن RSV بزنند

سن یکی از مهم ترین عوامل افزایش خطر بیماری شدید RSV است. به همین دلیل، توصیه فعلی CDC این است که تمام بزرگسالان 75 ساله و بالاتر یک دوز واکسن RSV دریافت کنند، حتی اگر بیماری زمینه ای خاصی نداشته باشند.

در این گروه سنی، سیستم ایمنی و توانایی بدن برای مقابله با عفونت ها معمولا با افزایش سن کاهش پیدا می کند. RSV همچنین می تواند بیماری های قلبی و ریوی موجود را تشدید کند و خطر عوارض تنفسی را افزایش دهد.

واکسن RSV برای این گروه اهمیت بیشتری دارد، زیرا:

• خطر بیماری شدید با افزایش سن بیشتر می شود.
• RSV می تواند باعث ذات الریه شود.
• عفونت ممکن است بیماری های قلبی و ریوی موجود را تشدید کند.
• سالمندان در صورت ابتلا به بیماری شدید، احتمال بیشتری برای بستری شدن دارند.

افراد 50 تا 74 ساله چه زمانی به واکسن RSV نیاز دارند؟

برای افراد 50 تا 74 ساله، دریافت واکسن به صورت عمومی برای همه افراد این گروه توصیه نمی شود. CDC واکسیناسیون را برای افرادی در این سنین توصیه می کند که در معرض خطر بالاتر بیماری شدید RSV قرار دارند. بنابراین، در این گروه تنها سن تعیین کننده نیست و وضعیت سلامت فرد نیز اهمیت دارد.

برخی از مهم ترین عوامل خطر عبارتند از:

• بیماری های مزمن قلبی
• بیماری های مزمن ریوی مانند COPD
• ضعف یا سرکوب سیستم ایمنی
• برخی بیماری های زمینه ای جدی
• زندگی در خانه سالمندان یا مراکز مراقبتی

همچنین شرایطی مانند بیماری های کلیوی، کبدی، بیماری سلول داسی شکل و چاقی شدید می توانند با افزایش خطر بیماری شدید همراه باشند و باید در ارزیابی پزشک در نظر گرفته شوند.

چه بیماری هایی خطر RSV شدید را بیشتر می کنند؟

وجود بیماری زمینه ای می تواند توانایی بدن برای مقابله با RSV را کاهش دهد یا باعث شود عفونت تنفسی فشار بیشتری به اندام های حیاتی وارد کند. به همین دلیل، افراد 50 تا 74 ساله دارای بیماری های مزمن باید درباره واکسن با پزشک خود صحبت کنند.

RSV می تواند در برخی افراد باعث تشدید بیماری های موجود شود. برای مثال، عفونت ممکن است علائم آسم یا بیماری مزمن انسدادی ریه را تشدید کند یا در افراد مبتلا به نارسایی قلبی وضعیت بیماری را بدتر کند.

از جمله شرایطی که باید جدی گرفته شوند می توان به موارد زیر اشاره کرد:

• بیماری مزمن قلبی
• بیماری مزمن ریوی
• آسم یا COPD
• ضعف سیستم ایمنی
• بیماری کلیوی پیشرفته
• بیماری کبدی
• بیماری سلول داسی شکل
• چاقی شدید

آیا زنان باردار باید واکسن RSV دریافت کنند؟

واکسن RSV در دوران بارداری با هدف مهمی استفاده می شود: محافظت از نوزاد در ماه های نخست زندگی. طبق توصیه فعلی CDC، فرد باردار باید یک دوز واکسن RSV را در هفته های 32 تا 36 بارداری دریافت کند تا آنتی بادی های ایجاد شده از طریق مادر به جنین منتقل شوند و در برابر بیماری شدید RSV در نوزاد محافظت ایجاد کنند.

در حال حاضر، Abrysvo تولید شرکت Pfizer واکسن RSV مورد استفاده برای واکسیناسیون مادر در دوران بارداری است. FDA استفاده از این واکسن را در هفته های 32 تا 36 بارداری برای کاهش خطر بیماری شدید RSV در نوزادان از بدو تولد تا 6 ماهگی تایید کرده است.

زمان تزریق اهمیت دارد، زیرا هدف اصلی این واکسیناسیون ایجاد محافظت برای نوزاد در دوره ای است که هنوز امکان دریافت برخی واکسن های معمول را ندارد.

آیا واکسن RSV هر سال باید تزریق شود؟

خیر. واکسن RSV در حال حاضر مانند واکسن آنفلوانزا یک واکسن سالانه محسوب نمی شود. CDC اعلام کرده است افرادی که قبلا یک دوز واکسن RSV دریافت کرده اند، در حال حاضر نباید دوز دیگری دریافت کنند. این موضوع ممکن است با انتشار داده های جدید درباره ماندگاری محافظت در آینده تغییر کند.

CDC همچنین اعلام کرده است که واکسن را می توان در هر زمان از سال دریافت کرد، اما برای محافظت بهتر در فصل معمول افزایش RSV، اواخر تابستان و اوایل پاییز زمان مناسبی برای واکسیناسیون است.

چه کسانی نباید واکسن RSV دریافت کنند؟

مانند سایر واکسن ها، شرایط پزشکی فرد باید پیش از واکسیناسیون بررسی شود. افرادی که قبلا یک دوز واکسن RSV دریافت کرده اند، فعلا به دوز مجدد نیاز ندارند. همچنین افرادی که سابقه واکنش آلرژیک شدید به یکی از اجزای واکسن مورد نظر دارند، نباید همان واکسن را دریافت کنند.

برخی عوارض پس از واکسیناسیون مانند درد محل تزریق، خستگی، سردرد، تب یا تهوع ممکن است ایجاد شوند و معمولا خفیف و موقتی هستند.

همچنین FDA برای واکسن های Abrysvo و Arexvy هشدار مربوط به احتمال بروز سندرم گیلن باره را در اطلاعات ایمنی آنها اضافه کرده است؛ این عارضه نادر است و تصمیم درباره واکسیناسیون باید با توجه به مزایا و خطرات فردی انجام شود.

جمع بندی

بر اساس توصیه های فعلی CDC در آمریکا، واکسن RSV بیشتر برای سالمندان و بزرگسالانی اهمیت دارد که خطر بیماری شدید در آنها بالاتر است. تمام افراد 75 ساله و بالاتر و افراد 50 تا 74 ساله دارای عوامل خطر بیماری شدید RSV در گروه های توصیه شده قرار دارند. زنان باردار نیز باید طبق برنامه مشخص، یک دوز Abrysvo را در هفته های 32 تا 36 بارداری دریافت کنند تا از نوزاد در برابر بیماری شدید RSV محافظت شود.

در نهایت، داشتن یک بیماری زمینه ای، سن، وضعیت بارداری و سابقه واکسیناسیون باید در کنار هم بررسی شوند. بنابراین پیش از دریافت واکسن، به ویژه برای افراد 50 تا 74 ساله یا زنان باردار، مشورت با پزشک می تواند مشخص کند که واکسن در چه زمانی و با چه شرایطی مناسب است.