اکتبر 7, 2026
0
0
سلامت دهان و دندان کودکان از سال های ابتدایی زندگی اهمیت زیادی دارد و عادت هایی که در این دوره شکل می گیرند، می توانند تا سال های بزرگسالی ادامه پیدا کنند. پوسیدگی دندان یکی از شایع ترین مشکلات سلامت دهان در دوران کودکی است و در صورت بی توجهی می تواند علاوه بر ایجاد درد و عفونت، روی تغذیه، خواب و کیفیت زندگی کودک تاثیر بگذارد.
بر اساس اعلام دفتر سلامت دهان و دندان وزارت بهداشت، میزان پوسیدگی دندان های شیری در کودکان ایرانی همچنان قابل توجه است و پیشگیری باید از سنین پایین آغاز شود. در همین راستا، آموزش صحیح مسواک زدن، استفاده اصولی از خمیردندان فلوراید دار و انجام مراقبت های پیشگیرانه می تواند نقش مهمی در کاهش پوسیدگی داشته باشد.
بررسی وضعیت سلامت دهان کودکان نشان می دهد که پوسیدگی دندان شیری همچنان یکی از چالش های مهم سلامت کودکان در کشور است. اهمیت این موضوع فقط به دندان های شیری محدود نمی شود، زیرا وضعیت نامناسب سلامت این دندان ها می تواند زمینه را برای مشکلات بعدی فراهم کند.
بر اساس آمار مطرح شده از سوی دفتر سلامت دهان و دندان وزارت بهداشت، کودکان 6 ساله به طور متوسط حدود 5.5 دندان پوسیده دارند. همچنین حدود 10 تا 15 درصد کودکان این گروه سنی بدون پوسیدگی گزارش شده اند.
در گروه سنی 12 سال نیز وضعیت متفاوت است و به طور متوسط حدود دو دندان پوسیده برای هر کودک گزارش شده است. در همین گروه، حدود 40 درصد کودکان بدون پوسیدگی دندان هستند.
این آمار نشان می دهد که پیشگیری از پوسیدگی باید از سال های ابتدایی زندگی آغاز شود و خانواده ها نباید مراقبت از دندان های شیری را به دلیل موقتی بودن آنها نادیده بگیرند.
یکی از تصورات نادرست درباره دندان شیری این است که چون در نهایت می افتد، پوسیدگی آن اهمیت زیادی ندارد. در حالی که دندان های شیری تا زمان رویش دندان های دائمی نقش مهمی در سلامت دهان کودک دارند و مشکلات آنها می تواند پیامدهای مختلفی ایجاد کند.
مراقبت از این دندان ها به کودک کمک می کند بتواند غذا را به شکل مناسب بجود و الگوی طبیعی رشد فک و صورت نیز بهتر حفظ شود. از طرف دیگر، وجود پوسیدگی درمان نشده می تواند باعث درد، عفونت و اختلال در خواب و تغذیه کودک شود.
بر اساس توضیحات دفتر سلامت دهان و دندان وزارت بهداشت، پوسیدگی دندان های شیری می تواند پیش بینی کننده پوسیدگی دندان های دائمی باشد. بنابراین، آموزش عادت های صحیح بهداشت دهان در همین دوره اهمیت زیادی دارد.
دندان های آسیای اول دائمی معمولا در حدود 6 سالگی در دهان کودک ظاهر می شوند. این دندان ها جایگزین دندان شیری نمی شوند و به همین دلیل ممکن است بعضی والدین متوجه دائمی بودن آنها نشوند.
اهمیت این دندان ها باعث شده است که برنامه های آموزشی مانند «جشن دندان 6» برای آشنایی کودکان و والدین با نحوه مراقبت از آنها اجرا شود. طبق اعلام وزارت بهداشت، حدود یک میلیون و 200 هزار کودک در پایه اول ابتدایی قرار دارند و برنامه جشن دندان 6 برای بخشی از این دانش آموزان و خانواده های آنها اجرا شده است.
مسواک زدن دقیق، استفاده از خمیردندان فلوراید دار و مراجعه منظم به دندانپزشک می تواند به حفظ سلامت این دندان های دائمی کمک کند.
فلوراید یکی از مواد معدنی مهم در پیشگیری از پوسیدگی دندان است. این ماده می تواند مقاومت مینای دندان را در برابر فرایند پوسیدگی افزایش دهد و به بازسازی مواد معدنی از دست رفته مینای دندان کمک کند.
یکی از روش های استفاده حرفه ای از فلوراید برای کودکان، وارنیش فلوراید است. در این روش، ماده حاوی فلوراید توسط فرد آموزش دیده روی سطح دندان ها قرار می گیرد و می تواند به کاهش خطر پوسیدگی کمک کند.
طبق اظهارات دفتر سلامت دهان و دندان وزارت بهداشت، اجرای وارنیش فلوراید برای دانش آموزان در برنامه های پیشگیرانه این وزارتخانه انجام شده و در صورت اجرای صحیح و در فواصل توصیه شده، می تواند میزان پوسیدگی دندان کودکان را کاهش دهد.
در سال های اخیر اطلاعات مختلفی درباره خطرات فلوراید در شبکه های اجتماعی منتشر شده است. با این حال، موضوع اصلی در استفاده از فلوراید، مقدار و روش مصرف آن است. مصرف بیش از اندازه هر ماده ای می تواند مشکل ساز باشد و فلوراید نیز از این قاعده مستثنی نیست.
استفاده از خمیردندان فلوراید دار و دریافت فلوراید حرفه ای باید متناسب با سن کودک و مطابق توصیه متخصصان انجام شود. بنابراین، خانواده ها بهتر است به جای تصمیم گیری بر اساس مطالب منتشر شده در شبکه های اجتماعی، اطلاعات مربوط به سلامت دهان را از دندانپزشک، مراکز بهداشتی و منابع علمی معتبر دریافت کنند.
بر اساس توضیحات وزارت بهداشت، استفاده صحیح از مقادیر توصیه شده فلوراید برای کودکان خطر قابل توجهی ایجاد نمی کند و می تواند یکی از ابزارهای موثر در پیشگیری از پوسیدگی باشد.
پیشگیری از پوسیدگی تنها به مراجعه به دندانپزشک محدود نمی شود. بخش مهمی از سلامت دهان کودک در خانه و از طریق عادت های روزمره شکل می گیرد. والدین نیز در سال های ابتدایی زندگی نقش مهمی در ایجاد این عادت ها دارند.
مهم ترین اقدامات پیشگیرانه عبارتند از:
عادت های مربوط به سلامت دهان معمولا از خانواده شروع می شوند. کودکی که از سال های ابتدایی زندگی مسواک زدن را به عنوان بخشی طبیعی از برنامه روزانه خود یاد می گیرد، در سال های بعد نیز احتمال بیشتری دارد این رفتار را حفظ کند.
به همین دلیل، برنامه های آموزشی وزارت بهداشت علاوه بر کودکان، مادران، والدین، مراقبان سلامت و مربیان بهداشت را نیز مورد توجه قرار داده اند. برای گروه های سنی 0 تا 6 سال و 6 تا 12 سال نیز محتوای آموزشی ویژه ای برای مراقبان سلامت و مربیان بهداشت تهیه شده است.
آموزش مداوم اهمیت بیشتری از توصیه های مقطعی دارد. تغییر واقعی در شاخص های پوسیدگی نیز معمولا به زمان و استمرار اقدامات پیشگیرانه نیاز دارد.
اولین دیدگاه را شما بنویسید