با شروع فصل گرما و افزایش مدت زمان قرار گرفتن افراد در معرض نور خورشید، توجه به روش های محافظت از پوست بیشتر می شود. در سال های اخیر محصولاتی با عنوان «ضدآفتاب خوراکی» یا مکمل های محافظ پوست وارد بازار شده اند و برخی تبلیغات ادعا می کنند که مصرف این محصولات می تواند مانند کرم ضدآفتاب از پوست در برابر اشعه های مضر خورشید محافظت کند.
اما واقعیت علمی با این تبلیغات فاصله دارد. اگرچه برخی مکمل های خوراکی می توانند به کاهش آسیب های ناشی از نور خورشید کمک کنند، اما هنوز هیچ قرص یا کپسولی نتوانسته جایگزین ضدآفتاب های موضعی شود. برای درک بهتر این موضوع، باید تفاوت میان مکمل های محافظ پوست و ضدآفتاب واقعی را بررسی کنیم.
نور خورشید فواید مهمی مانند کمک به تولید ویتامین D در بدن دارد، اما در کنار این مزایا، حاوی پرتوهای فرابنفش یا UV است که می تواند آسیب های مختلفی به پوست وارد کند. قرار گرفتن طولانی مدت در معرض این پرتوها، بدون محافظت مناسب، سلامت پوست را تهدید می کند.
اشعه فرابنفش می تواند باعث ایجاد آفتاب سوختگی، افزایش روند پیری پوست، ایجاد لکه های تیره، کاهش انعطاف پذیری پوست و افزایش احتمال ابتلا به سرطان پوست شود. به همین دلیل، متخصصان پوست همواره استفاده از ضدآفتاب های موضعی را یکی از مهم ترین اقدامات پیشگیرانه معرفی می کنند.
ضدآفتاب های استاندارد با ایجاد یک لایه محافظ روی پوست، میزان نفوذ اشعه های مضر خورشید را کاهش می دهند. این ویژگی چیزی است که مکمل های خوراکی قادر به انجام آن نیستند.
اصطلاح «ضدآفتاب خوراکی» تا حدی می تواند باعث ایجاد برداشت اشتباه شود. این محصولات در واقع ضدآفتاب به معنای واقعی نیستند، بلکه بیشتر به عنوان مکمل های غذایی حاوی ترکیبات آنتی اکسیدانی شناخته می شوند.
این مکمل ها معمولا ترکیباتی دارند که می توانند با استرس اکسیداتیو ناشی از تابش نور خورشید مقابله کنند. استرس اکسیداتیو زمانی ایجاد می شود که رادیکال های آزاد در بدن افزایش پیدا کنند و به سلول ها آسیب بزنند.
برخی از ترکیبات رایج در این محصولات عبارتند از:
این مواد ممکن است به حفظ سلامت عمومی پوست کمک کنند، اما عملکرد آنها با ضدآفتاب های معمولی کاملا متفاوت است.
برخی مطالعات علمی نشان داده اند که ترکیبات موجود در مکمل های خوراکی می توانند مقاومت پوست را در برابر بخشی از آسیب های ناشی از اشعه فرابنفش افزایش دهند. همچنین ممکن است میزان برخی واکنش های التهابی ناشی از نور خورشید را کاهش دهند.
با این حال، میزان این محافظت محدود است و نمی توان آن را با عملکرد یک ضدآفتاب استاندارد دارای SPF مشخص مقایسه کرد. ضدآفتاب های موضعی مستقیما روی سطح پوست قرار می گیرند و مانند یک سد محافظ، میزان تماس پوست با اشعه UV را کاهش می دهند.
در مقابل، مکمل های خوراکی چنین لایه محافظی ایجاد نمی کنند و نمی توانند مانع مستقیم ورود اشعه خورشید به پوست شوند.

یکی از اشتباهات رایج درباره این محصولات، برداشت نادرستی است که برخی تبلیغات ایجاد کرده اند. بعضی تبلیغات در فضای مجازی این تصور را به وجود می آورند که با مصرف یک قرص می توان ساعت ها زیر نور خورشید ماند و دیگر نیازی به استفاده از ضدآفتاب نیست.
این ادعا از نظر علمی تایید نشده است. هیچ مکمل خوراکی تاکنون نتوانسته جایگزین استفاده منظم از ضدآفتاب های موضعی شود. بی توجهی به محافظت خارجی از پوست می تواند خطر آفتاب سوختگی، پیری زودرس و آسیب های جدی تر پوستی را افزایش دهد.
به همین دلیل، مصرف این مکمل ها در صورت استفاده باید به عنوان یک اقدام کمکی در کنار سایر روش های محافظتی در نظر گرفته شود، نه یک جایگزین کامل.
مکمل های مرتبط با سلامت پوست لزوما بی فایده نیستند. در برخی شرایط، پزشک ممکن است مصرف بعضی ترکیبات آنتی اکسیدانی را برای افراد خاص توصیه کند.
برای مثال، افرادی که مدت زمان زیادی در معرض نور خورشید قرار دارند یا کسانی که برخی حساسیت های نوری دارند، ممکن است تحت نظر پزشک از این مکمل ها بهره ببرند. البته حتی در این شرایط نیز مکمل ها تنها بخشی از برنامه مراقبت از پوست هستند.
مصرف خودسرانه مکمل ها نیز همیشه بهترین تصمیم نیست، زیرا برخی ترکیبات در دوزهای بالا می توانند عوارض ایجاد کنند یا با بعضی داروها تداخل داشته باشند.
برای کاهش آسیب های ناشی از نور خورشید، متخصصان توصیه می کنند چند روش محافظتی به صورت همزمان استفاده شود. تکیه بر یک روش خاص، معمولا محافظت کاملی ایجاد نمی کند.
مهم ترین اقدامات شامل موارد زیر است:
ضدآفتاب های خوراکی را باید بیشتر مکمل های کمک کننده به سلامت پوست دانست، نه جایگزین کرم های ضدآفتاب. برخی ترکیبات موجود در این محصولات می توانند با کاهش استرس اکسیداتیو، بخشی از آسیب های ناشی از نور خورشید را کاهش دهند، اما میزان محافظت آنها محدود است.
استفاده منظم و صحیح از ضدآفتاب موضعی، همراه با رعایت نکات محافظتی مانند کاهش تماس مستقیم با آفتاب و استفاده از پوشش مناسب، همچنان موثرترین روش برای مراقبت از پوست در برابر اشعه فرابنفش محسوب می شود. فعلا هیچ قرصی نتوانسته این وظیفه را از کرم ضدآفتاب بگیرد؛ بدن انسان هنوز به این میانبر تبلیغاتی چندان علاقه نشان نداده است.
اولین دیدگاه را شما بنویسید