خرداد 29, 1405
0
0
تنفس یکی از طبیعی ترین فعالیت های بدن انسان است که اغلب بدون توجه به آن انجام می شود. با این حال، تحقیقات جدید نشان می دهند نحوه نفس کشیدن می تواند فراتر از تامین اکسیژن بدن عمل کند و حتی بر عملکرد مغز، احساسات و تصمیم گیری های روزمره تاثیر بگذارد.
پژوهشگران آلمانی در مطالعه ای تازه به نتایج جالبی دست یافته اند که نشان می دهد کنترل آگاهانه ریتم تنفس می تواند نحوه ارزیابی ریسک، پردازش پاداش و تصمیم گیری انسان را تغییر دهد. این یافته ها می توانند کاربردهای مهمی در حوزه سلامت روان، مدیریت استرس و بهبود عملکرد ذهنی داشته باشند.
اگرچه بسیاری از افراد تنفس را تنها فرآیندی برای ورود اکسیژن به بدن می دانند، اما این عملکرد ارتباط مستقیمی با سیستم عصبی و فعالیت مغز دارد. سرعت و عمق تنفس می تواند بر ضربان قلب، فشار خون و حتی وضعیت روانی فرد اثر بگذارد.
زمانی که فرد مضطرب یا تحت فشار قرار دارد، معمولا تنفس سریع تر و سطحی تر می شود. در مقابل، تنفس آرام و عمیق باعث فعال شدن سیستم عصبی پاراسمپاتیک شده و بدن را در وضعیت آرامش قرار می دهد.
برخی از مهم ترین تاثیرات تنفس بر بدن عبارت اند از:
پژوهشگران «موسسه تغذیه انسانی آلمان» در مطالعه ای جدید برای نخستین بار نشان دادند که تغییر آگاهانه ریتم تنفس می تواند بر نحوه تصمیم گیری انسان تاثیر بگذارد.
در این پژوهش مشخص شد افرادی که بازدم های طولانی تر و کنترل شده تری داشتند، تغییرات قابل توجهی در فعالیت قلب و مغز آن ها مشاهده شد. این تغییرات باعث شد شرکت کنندگان نسبت به پاداش های احتمالی حساس تر شوند و در برخی شرایط تصمیم های جسورانه تری اتخاذ کنند.
نتایج این تحقیق نشان می دهد:
یکی از مهم ترین بخش های این پژوهش به تاثیر بازدم طولانی اختصاص داشت. دانشمندان دریافتند زمانی که فرد مدت زمان بیشتری را صرف بازدم می کند، ضربان قلب او کاهش یافته و بدن وارد وضعیت آرام تری می شود.
این آرامش فیزیولوژیک باعث می شود مغز اطلاعات را متفاوت پردازش کند و تمرکز بیشتری بر مزایای احتمالی تصمیم ها داشته باشد. در نتیجه افراد ممکن است انتخاب هایی انجام دهند که در شرایط عادی کمتر به آن ها فکر می کردند.
تاثیرات بازدم طولانی شامل موارد زیر است:
یکی از مفاهیم مهم این تحقیق، «تغییر پذیری ضربان قلب» یا Heart Rate Variability است. این شاخص نشان می دهد فاصله زمانی بین ضربان های متوالی قلب تا چه اندازه انعطاف پذیر است.
برخلاف تصور عمومی، منظم بودن کامل ضربان قلب همیشه نشانه سلامت بیشتر نیست. در بسیاری از موارد، تغییر پذیری مناسب ضربان قلب نشان دهنده توانایی بهتر بدن برای سازگاری با شرایط مختلف است.
مزایای تغییر پذیری مناسب ضربان قلب عبارت اند از:
به همین دلیل امروزه بسیاری از متخصصان سلامت و ورزشکاران حرفه ای از این شاخص برای ارزیابی وضعیت جسمی و ذهنی استفاده می کنند.
بررسی های انجام شده نشان داد که هنگام تنفس آهسته و بازدم طولانی، فعالیت برخی از نواحی مهم مغز افزایش پیدا می کند. دو ناحیه کلیدی که در این پژوهش مورد توجه قرار گرفتند، نقش مهمی در ارزیابی پاداش و تصمیم گیری دارند.
این بخش های مغز به انسان کمک می کنند تا بین سود و زیان احتمالی انتخاب های مختلف تعادل برقرار کند و تصمیمات آگاهانه تری بگیرد.
مهم ترین نواحی درگیر عبارت اند از:
افزایش فعالیت در این مناطق نشان می دهد که تنفس تنها یک عملکرد فیزیکی نیست، بلکه می تواند مستقیما بر فرآیندهای شناختی تاثیر بگذارد.
دانشمندان تاکید می کنند که نتایج این پژوهش به معنای بهتر بودن تمام تصمیم های پرریسک نیست. آنچه مشاهده شد این بود که افراد در حالت تنفس آرام و کنترل شده، توجه بیشتری به پاداش های احتمالی داشتند.
نکته جالب اینجاست که ارزیابی خطرات و زیان های احتمالی تقریبا بدون تغییر باقی ماند. این موضوع نشان می دهد تنفس آهسته ممکن است نگاه افراد به فرصت ها را تغییر دهد، بدون آنکه قدرت تحلیل خطر را کاهش دهد.
البته برای درک کامل این سازوکارها هنوز تحقیقات بیشتری مورد نیاز است و دانشمندان در حال بررسی کاربردهای احتمالی این یافته ها در درمان اضطراب، بهبود عملکرد ذهنی و مدیریت استرس هستند.
امروزه بسیاری از روش های علمی مدیریت استرس بر پایه کنترل تنفس طراحی شده اند. اختصاص چند دقیقه در روز به تمرین تنفس آرام می تواند تاثیر قابل توجهی بر تمرکز، آرامش و کیفیت تصمیم گیری داشته باشد.
برخی از روش های ساده عبارت اند از:
این تمرین ها می توانند پیش از جلسات مهم، امتحان، مصاحبه شغلی یا تصمیم گیری های حساس مفید باشند.
یافته های جدید پژوهشگران آلمانی نشان می دهد تنفس آهسته و بازدم طولانی تنها به ایجاد آرامش کمک نمی کند، بلکه می تواند بر عملکرد مغز و نحوه تصمیم گیری انسان نیز تاثیر بگذارد. افزایش تغییر پذیری ضربان قلب و فعال شدن مراکز مرتبط با پاداش در مغز از مهم ترین نتایج این پژوهش هستند.
این کشف بار دیگر نشان می دهد که ارتباط میان مغز، قلب و تنفس بسیار عمیق تر از چیزی است که پیش تر تصور می شد. شاید یکی از ساده ترین ابزارهای بهبود تمرکز، مدیریت استرس و تصمیم گیری بهتر، چیزی باشد که هر روز و بدون توجه انجام می دهیم: نفس کشیدن.
اولین دیدگاه را شما بنویسید