تیر 7, 1405
0
0
مه مغزی یکی از مشکلات شایع اما کمتر شناخته شده در افرادی است که سابقه افسردگی دارند. حتی زمانی که علائم خلقی افسردگی بهبود پیدا می کند، بسیاری از افراد همچنان با کاهش تمرکز، کندی ذهن و ضعف حافظه درگیر هستند. این وضعیت می تواند کیفیت زندگی، عملکرد شغلی و حتی روابط اجتماعی را تحت تاثیر قرار دهد. یک پژوهش جدید نشان داده که شاید یک داروی ساده که سال ها برای یبوست استفاده می شده، بتواند روی عملکرد مغز نیز اثر بگذارد. این موضوع البته هنوز در مرحله تحقیقاتی است، اما توجه زیادی را به خود جلب کرده است.
مه مغزی اصطلاحی غیر رسمی برای مجموعه ای از مشکلات شناختی است که شامل کاهش تمرکز، کندی پردازش اطلاعات و ضعف حافظه می شود. در افراد مبتلا به افسردگی، این علائم ممکن است حتی پس از بهبود خلق و خو باقی بمانند و به شکل مزمن ادامه پیدا کنند.
این وضعیت معمولا به دلیل تغییرات شیمیایی در مغز، اختلال در انتقال دهنده های عصبی و کاهش فعالیت برخی نواحی مغزی مرتبط با شناخت ایجاد می شود. به همین دلیل درمان افسردگی همیشه به معنی بازگشت کامل عملکرد ذهنی نیست.
پروکالوپراید (Prucalopride) دارویی است که سال ها برای درمان یبوست مزمن استفاده می شود. این دارو با تحریک گیرنده سروتونین 5-HT4 در دستگاه گوارش باعث افزایش حرکت روده ها می شود.
نکته جالب اینجاست که همین گیرنده در مغز نیز وجود دارد و در فرآیندهای شناختی نقش دارد. همین موضوع باعث شد پژوهشگران بررسی کنند آیا این دارو می تواند فراتر از دستگاه گوارش، بر عملکرد مغز نیز تاثیر بگذارد یا نه.
این پژوهش توسط محققان دانشگاه بیرمنگام و دانشگاه آکسفورد انجام شده و نتایج آن در نشریه Psychological Medicine منتشر شده است. در این مطالعه 50 فرد جوان بین 18 تا 40 سال شرکت داشتند که سابقه حداقل دو دوره افسردگی را در گذشته تجربه کرده بودند.
تمام شرکت کنندگان حداقل شش ماه از آخرین دوره افسردگی فاصله داشتند و در زمان مطالعه هیچ داروی روان پزشکی مصرف نمی کردند. این طراحی کمک کرد اثر دارو روی عملکرد شناختی بهتر بررسی شود.
شرکت کنندگان به دو گروه تقسیم شدند:
این دوره درمانی بین 7 تا 10 روز ادامه داشت و قبل و بعد از آن تست های شناختی استاندارد انجام شد.
نتایج نشان داد گروهی که پروکالوپراید دریافت کرده بودند در برخی شاخص های شناختی عملکرد بهتری نسبت به گروه دارونما داشتند. این بهبود ها بیشتر در حوزه حافظه و سرعت پردازش ذهنی مشاهده شد.
با این حال همه بخش های شناختی تحت تاثیر قرار نگرفت و برخی حوزه ها مانند پردازش هیجانی تغییر قابل توجهی نشان ندادند. این موضوع نشان می دهد اثر دارو محدود و هدفمند است، نه یک بهبود کلی و کامل.
پژوهشگران معتقدند اثر احتمالی این دارو به فعال سازی گیرنده 5-HT4 مربوط می شود. این گیرنده علاوه بر دستگاه گوارش، در بخش هایی از مغز که مسئول یادگیری و حافظه هستند نیز وجود دارد.
فعال سازی این مسیر ممکن است باعث بهبود ارتباط بین سلول های عصبی و افزایش کارایی شبکه های شناختی شود. با این حال این فرضیه هنوز به تحقیقات گسترده تر نیاز دارد و به عنوان نتیجه قطعی پذیرفته نشده است.
در این مطالعه عوارض جانبی جدی گزارش نشد و شرکت کنندگان دارو را به خوبی تحمل کردند. با این حال باید توجه داشت که این بررسی کوتاه مدت بوده و نمی توان درباره ایمنی بلند مدت نتیجه گیری قطعی کرد.
پروکالوپراید در حال حاضر تنها برای درمان یبوست مزمن تایید شده و استفاده آن برای مشکلات شناختی هنوز در مرحله تحقیق است. مصرف خودسرانه آن می تواند خطرناک باشد، مخصوصا بدون نظارت پزشکی.
پژوهش جدید نشان می دهد که پروکالوپراید، دارویی که معمولا برای درمان یبوست استفاده می شود، ممکن است در بهبود مه مغزی ناشی از افسردگی نقش داشته باشد. این اثر بیشتر در حوزه حافظه و تمرکز دیده شده و هنوز در حد یک یافته اولیه باقی مانده است.
با وجود نتایج امیدوار کننده، این تحقیق کوچک و کوتاه مدت است و نمی توان آن را به عنوان یک درمان قطعی در نظر گرفت. در حال حاضر تنها چیزی که قطعی است این است که مصرف خودسرانه دارو برای تقویت مغز، همان قدر ایده بدی است که استفاده از داروی ملین برای حل مشکلات روانی بدون نظر پزشک. بدن انسان معمولا از این خلاقیت های عجیب استقبال نمی کند، به شکل خوشایند هم نه.
اولین دیدگاه را شما بنویسید