خرداد 30, 1405
0
0
گاهی در زندگی با افرادی روبرو می شویم که به نظر می رسد احساسات دیگران برایشان اهمیتی ندارد. این افراد ممکن است بدون احساس گناه یا پشیمانی به دیگران آسیب برسانند، دروغ بگویند یا از اطرافیان خود سوء استفاده کنند. بسیاری از مردم چنین افرادی را با عنوان «سایکوپت» می شناسند. با این حال، واقعیت علمی درباره سایکوپاتی بسیار پیچیده تر از تصورات رایج در فیلم ها و سریال ها است.
سایکوپاتی یکی از موضوعات بحث برانگیز در روان شناسی و روان پزشکی به شمار می رود. شناخت ویژگی های این اختلال می تواند به افراد کمک کند رفتارهای آسیب زا را بهتر تشخیص دهند و در روابط شخصی یا کاری خود تصمیمات آگاهانه تری بگیرند.
اصطلاح سایکوپت به افرادی اشاره دارد که الگوی مشخصی از رفتارهای ضداجتماعی، فقدان همدلی، فریب کاری و بی تفاوتی نسبت به حقوق دیگران را نشان می دهند. اگرچه این واژه در میان مردم بسیار رایج است، اما در منابع رسمی تشخیصی روان پزشکی به عنوان یک بیماری مستقل شناخته نمی شود.
در عمل، بسیاری از ویژگی های سایکوپاتی در چارچوب اختلال شخصیت ضداجتماعی بررسی می شوند. با این حال همه افراد مبتلا به اختلال شخصیت ضداجتماعی سایکوپت نیستند و همه سایکوپت ها نیز الزاما مجرم یا خطرناک نیستند. برخی از آنها حتی ممکن است در ظاهر افرادی موفق، جذاب و اجتماعی به نظر برسند.
شناخت ویژگی های رفتاری سایکوپت ها به درک بهتر این اختلال کمک می کند. البته وجود یک یا چند مورد از این نشانه ها به معنای سایکوپات بودن فرد نیست و تشخیص نهایی تنها توسط متخصص انجام می شود.
بسیاری از سایکوپت ها در برخورد اول بسیار خوش برخورد، با اعتماد به نفس و دوست داشتنی به نظر می رسند. آنها معمولا توانایی بالایی در برقراری ارتباط دارند و می توانند دیگران را تحت تاثیر قرار دهند.
ویژگی های رایج در این زمینه شامل موارد زیر است:
سایکوپت ها اغلب خود را بالاتر از دیگران می دانند. آنها تصور می کنند شایستگی های ویژه ای دارند و قوانین برای افراد عادی وضع شده است.
نشانه های این ویژگی عبارت اند از:
بسیاری از افراد مبتلا به ویژگی های سایکوپاتی به دنبال تجربه های هیجان انگیز هستند. آنها از یکنواختی فرار می کنند و ممکن است برای کسب هیجان دست به رفتارهای پرخطر بزنند.
نمونه های این رفتار شامل:
یکی از شناخته شده ترین ویژگی های سایکوپت ها توانایی بالای آنها در دروغ گفتن است. این افراد اغلب بدون اضطراب و نگرانی داستان های ساختگی تعریف می کنند.
رفتارهای رایج در این بخش:
سایکوپت ها معمولا دیگران را ابزاری برای رسیدن به اهداف خود می دانند. آنها ممکن است از احساسات، اعتماد یا ضعف های دیگران به نفع خود استفاده کنند.
این رفتارها معمولا به شکل زیر دیده می شوند:
افراد عادی پس از آسیب زدن به دیگران معمولا احساس ناراحتی یا عذاب وجدان می کنند. اما سایکوپت ها اغلب چنین واکنشی ندارند و حتی ممکن است رفتار خود را کاملا منطقی بدانند.
نشانه های این ویژگی عبارت اند از:
کمبود همدلی یکی از اصلی ترین مشخصه های سایکوپاتی است. این افراد معمولا نمی توانند درد، ترس یا ناراحتی دیگران را به درستی درک کنند.
پیامدهای این ویژگی شامل:
دانشمندان هنوز علت دقیق سایکوپاتی را به طور کامل شناسایی نکرده اند. با این حال تحقیقات نشان می دهد که ترکیبی از عوامل ژنتیکی، زیستی و محیطی در شکل گیری این ویژگی ها نقش دارند.
برخی مطالعات نشان داده اند که احتمال بروز ویژگی های ضداجتماعی در افرادی که سابقه خانوادگی مشابه دارند بیشتر است. این موضوع نشان دهنده نقش ژنتیک در بروز برخی ویژگی های شخصیتی است.
بررسی های تصویربرداری مغزی نشان داده اند که بخش هایی از مغز مرتبط با همدلی، تصمیم گیری و پردازش هیجانات در برخی افراد دارای ویژگی های سایکوپاتی عملکرد متفاوتی دارند.
محیط رشد کودک نیز تاثیر مهمی دارد. عواملی مانند:
می توانند خطر بروز رفتارهای ضداجتماعی را افزایش دهند.
تشخیص سایکوپاتی فرآیندی تخصصی و پیچیده است. برخلاف تصور رایج، هیچ آزمون اینترنتی یا پرسشنامه ساده ای نمی تواند وجود این اختلال را به طور قطعی مشخص کند.
متخصصان معمولا از روش های زیر استفاده می کنند:
یکی از شناخته شده ترین ابزارهای ارزیابی در این حوزه، فهرست بررسی سایکوپاتی است که توسط متخصصان آموزش دیده مورد استفاده قرار می گیرد.
درمان سایکوپاتی یکی از چالش برانگیزترین موضوعات روان پزشکی محسوب می شود. بسیاری از افراد دارای این ویژگی ها انگیزه کافی برای مراجعه به درمانگر ندارند، زیرا رفتار خود را مشکل ساز نمی دانند.
با این حال برخی روش ها می توانند به کاهش رفتارهای آسیب زا کمک کنند.
جلسات درمانی می توانند به فرد کمک کنند مهارت های کنترل رفتار، مدیریت خشم و درک پیامدهای اعمال خود را تقویت کند.
بسیاری از افراد مبتلا به اختلال شخصیت ضداجتماعی ممکن است همزمان دچار مشکلاتی مانند:
باشند که درمان آنها می تواند کیفیت زندگی فرد را بهبود دهد.
برنامه های آموزشی و توانبخشی رفتاری گاهی به بهبود روابط اجتماعی و کاهش رفتارهای پرخطر کمک می کنند.
یکی از باورهای اشتباه رایج این است که همه سایکوپت ها جنایتکار یا قاتل هستند. واقعیت این است که بسیاری از افراد دارای ویژگی های سایکوپاتی هرگز مرتکب جرم جدی نمی شوند.
برخی از آنها ممکن است در محیط های کاری، تجاری یا اجتماعی فعالیت عادی داشته باشند. با این حال احتمال بروز رفتارهای فریبکارانه، سوء استفاده گرانه یا ضداجتماعی در آنها بیشتر از جمعیت عمومی است.
سایکوپاتی مجموعه ای از ویژگی های شخصیتی پیچیده است که با فقدان همدلی، فریب کاری، بی مسئولیتی و نادیده گرفتن حقوق دیگران شناخته می شود. اگرچه این اصطلاح در روان پزشکی تشخیص مستقلی ندارد، اما بسیاری از ویژگی های آن با اختلال شخصیت ضداجتماعی همپوشانی دارد. شناخت علائم و آگاهی از نحوه عملکرد این افراد می تواند به بهبود روابط اجتماعی، پیشگیری از سوء استفاده های عاطفی و افزایش آگاهی عمومی درباره سلامت روان کمک کند. همچنین باید به خاطر داشت که تشخیص این اختلال تنها توسط متخصصان سلامت روان امکان پذیر است و نباید صرفا بر اساس چند رفتار یا ویژگی شخصیتی به افراد برچسب سایکوپت زده شود.
اولین دیدگاه را شما بنویسید