ناباروری مردان: دلایل، عوامل قابل‌ درمان و نقش واریکوسل

ناباروری مردان: دلایل، عوامل قابل‌ درمان و نقش واریکوسل

ناباروری مردان یکی از مسائل شایع در سلامت باروری است که می‌تواند زندگی زوجین را تحت تأثیر قرار دهد. آمارهای جهانی نشان می‌دهد که تقریباً از هر ۷ زوج، یک زوج با ناباروری مواجه می‌شود و در حدود نیمی از این موارد، ناباروری مردان نقش دارد. شناخت عوامل مؤثر بر باروری مردان، شناسایی علل قابل‌درمان و رعایت سبک زندگی سالم می‌تواند به بهبود شانس باروری کمک کند. یکی از مهم‌ترین و قابل‌درمان‌ترین دلایل ناباروری مردان، واریکوسل است که تأثیر مستقیمی بر کیفیت و تعداد اسپرم دارد.

شرایط لازم برای سلامت باروری مردان

برای اینکه مردی از نظر باروری سالم باشد، چند عامل اصلی باید به‌طور طبیعی برقرار باشد:

  • تولید اسپرم سالم: فرآیند اسپرم‌سازی شامل رشد و تکامل اندام‌های تناسلی در دوران بلوغ و عملکرد مناسب بیضه‌ها است. حداقل یکی از بیضه‌ها باید توانایی تولید اسپرم سالم را داشته باشد و بدن باید هورمون تستوسترون و سایر هورمون‌های لازم را برای حفظ تولید اسپرم ترشح کند.
  • انتقال اسپرم به مایع منی: پس از تولید اسپرم در بیضه‌ها، لوله‌های مخصوص آن‌ها را به مایع منی منتقل می‌کنند تا از طریق آلت تناسلی خارج شوند. انسداد یا اختلال در این مسیر می‌تواند باعث کاهش باروری شود.
  • تعداد کافی اسپرم در مایع منی: تعداد کم اسپرم (کمتر از ۱۵ میلیون اسپرم در هر میلی‌لیتر یا کمتر از ۳۹ میلیون در هر انزال) احتمال باروری موفق را کاهش می‌دهد.
  • تحرک و عملکرد مناسب اسپرم: اسپرم‌ها باید سالم و توانایی حرکت به سمت تخمک و نفوذ به آن را داشته باشند. مشکلات تحرکی یا عملکردی اسپرم می‌تواند باروری را محدود کند.

علائم ناباروری مردان

در بیشتر موارد، ناباروری مردان بدون علامت خاصی است و فرد تا زمانی که تصمیم به بچه‌دار شدن می‌گیرد و بارداری رخ نمی‌دهد، متوجه مشکل نمی‌شود. با این حال، برخی شرایط خاص می‌توانند نشانه‌های واضحی ایجاد کنند، از جمله کاهش حجم بیضه‌ها، درد یا تورم در ناحیه اسکروتوم، و تغییرات غیرعادی در مایع منی.

بیشتر بخوانید:  مضرات مواد شوینده: چرا نظافت خانه می‌ تواند برای ریه به اندازه سیگار مضر باشد؟

واریکوسل؛ شایع‌ ترین علت قابل‌ درمان ناباروری مردان

واریکوسل؛ شایع‌ ترین علت قابل‌ درمان ناباروری مردان

واریکوسل به گشادشدگی و تورم سیاهرگ‌هایی گفته می‌شود که خون را از بیضه خارج می‌کنند. این عارضه یکی از دلایل شایع و قابل برگشت ناباروری در مردان است و احتمال بروز مشکل باروری در ۱۰ تا ۲۰ درصد افراد مبتلا وجود دارد. واریکوسل می‌تواند باعث کاهش تعداد، کیفیت و تحرک اسپرم شود و معمولاً تشخیص آن با معاینات بالینی و آزمایش‌های مربوطه امکان‌پذیر است.

درمان واریکوسل

در مواردی که واریکوسل باعث کاهش باروری شده باشد، درمان عمدتاً به‌صورت جراحی انجام می‌شود و روش‌های متعددی برای اصلاح آن وجود دارد. مطالعات نشان می‌دهد که بیش از ۵۰ درصد مردانی که تحت عمل جراحی واریکوسل قرار می‌گیرند، پس از درمان قادر به باروری طبیعی می‌شوند. نکته مثبت این است که بسیاری از افراد مبتلا به واریکوسل بدون مشکل باروری هستند و نیاز به درمان فوری ندارند.

سایر عوامل مؤثر بر ناباروری مردان

علاوه بر واریکوسل، عوامل متعددی می‌توانند باروری مردان را تحت تأثیر قرار دهند:

  • عفونت‌ها: برخی عفونت‌ها، از جمله التهاب بیضه، اپیدیدیم یا بیماری‌های مقاربتی مانند سوزاک و HIV، می‌توانند تولید یا انتقال اسپرم را مختل کنند.
  • اختلالات انزال: مشکلاتی مانند انزال معکوس که در آن مایع منی وارد مثانه می‌شود، ممکن است ناشی از دیابت، آسیب نخاعی، جراحی‌های پروستات و مجاری ادراری یا مصرف برخی داروها باشد.
  • پادتن‌های ضداسپرم: سیستم ایمنی ممکن است اسپرم را به‌عنوان عامل بیگانه شناسایی کرده و به آن حمله کند که باعث کاهش باروری می‌شود.
  • تومورها و درمان‌های مرتبط: تومورهای سرطانی یا غیرسرطانی می‌توانند به‌طور مستقیم اندام‌های تولیدمثل را تحت تأثیر قرار دهند یا با اختلال هورمونی اثر منفی بر تولید اسپرم داشته باشند. درمان‌های سرطان مانند جراحی، شیمی‌درمانی و پرتودرمانی نیز ممکن است باروری را کاهش دهند.
  • نزول‌نکردن بیضه‌ها: عدم پایین آمدن یکی یا هر دو بیضه به کیسه بیضه در دوران جنینی می‌تواند خطر کاهش باروری را افزایش دهد.
  • اختلالات هورمونی: مشکلات هورمونی ناشی از اختلال در بیضه‌ها، هیپوتالاموس، هیپوفیز، تیروئید یا غدد فوق‌کلیوی می‌تواند تولید اسپرم را مختل کند.
  • داروها و مواد مخدر: مصرف طولانی‌مدت تستوسترون، استروئیدهای آنابولیک، داروهای شیمی‌درمانی و برخی داروهای مزمن دیگر می‌تواند عملکرد اسپرم را کاهش دهد.
بیشتر بخوانید:  تأثیر اختلالات خواب بر سلامت: ارتباط خواب بی‌ نظم با ۱۷۲ بیماری مختلف

نتیجه‌ گیری

ناباروری مردان یک مشکل چندعاملی است که عوامل قابل‌درمان و غیرقابل‌درمان دارد. شناخت این عوامل، به‌ویژه واریکوسل به‌عنوان شایع‌ترین علت قابل‌درمان، نقش مهمی در پیشگیری و درمان دارد. تشخیص زودهنگام و درمان مناسب، همراه با سبک زندگی سالم، می‌تواند شانس باروری طبیعی را افزایش دهد. خوشبختانه پیشرفت‌های پزشکی و روش‌های کمک‌باروری امکان داشتن فرزند را برای اکثریت قریب به اتفاق زوجین فراهم کرده است و جای نگرانی برای بیشتر افراد مبتلا وجود ندارد.

چه امتیازی به این خبر پزشکی میدهید ؟

میانگین امتیاز 0 / 5. میانگین امتیازات: 0

اولین نفری باشید که به این پست پزشکی امتیاز میدهید

    اولین دیدگاه را شما بنویسید

ارسال دیدگاه