سپتامبر 2, 2026
0
0
در سال های اخیر، پژوهشگران شاهد تغییر قابل توجهی در الگوی برخی بیماری ها بوده اند. بعضی بیماری های مزمن که معمولا در سنین بالاتر دیده می شدند، اکنون در بخشی از افراد در سنین پایین تر نیز تشخیص داده می شوند. این موضوع به ویژه درباره برخی انواع سرطان، چاقی، دیابت و بیماری های متابولیک مورد توجه قرار گرفته است.
البته این روند به این معنا نیست که جوانان به طور کلی بیشتر از گذشته به سرطان مبتلا می شوند یا سبک زندگی تنها علت بیماری است. ژنتیک، محیط، شرایط اجتماعی، دسترسی به خدمات درمانی و تغییر روش های تشخیص نیز می توانند در این روند نقش داشته باشند. با این حال، شواهد علمی نشان می دهد برخی عوامل قابل تغییر در سبک زندگی اهمیت زیادی دارند.
بیماری های مزمن معمولا شرایطی هستند که برای مدت طولانی ادامه پیدا می کنند و ممکن است به درمان یا مراقبت مداوم نیاز داشته باشند. فشار خون بالا، چاقی، دیابت، بیماری های قلبی، بیماری های ریوی و برخی اختلالات روانی از جمله نمونه های مهم بیماری های مزمن هستند.
داده های مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری های آمریکا نشان می دهد این مشکل فقط مربوط به سالمندان نیست. در سال 2023، حدود 59.5 درصد از بزرگسالان 18 تا 34 ساله آمریکایی حداقل یک بیماری مزمن داشتند. این رقم در سال 2013 حدود 52.5 درصد بود. همچنین شیوع داشتن دو یا چند بیماری مزمن در این گروه سنی از 21.8 درصد به 27.1 درصد افزایش یافته است.
افزایش بیماری های مزمن در جوانان بیشتر با افزایش چاقی و افسردگی ارتباط داشت و نمی توان همه این تغییرات را به یک عامل واحد نسبت داد.
یکی از نگران کننده ترین تغییرات، افزایش بروز برخی سرطان ها در افراد زیر 50 سال است. با این حال، این موضوع درباره همه سرطان ها صدق نمی کند و نباید آن را به افزایش کلی سرطان در جوانان تعبیر کرد.
تحلیل گسترده موسسه ملی سرطان آمریکا نشان داده است که بین سال های 2010 تا 2019، میزان بروز 14 نوع سرطان در افراد زیر 50 سال افزایش داشته است. در میان آنها سرطان پستان، روده بزرگ و راست روده، کلیه، رحم و پانکراس قرار داشتند. در مقابل، بروز 19 نوع دیگر سرطان در این گروه سنی کاهش یافته بود. بنابراین تصویر علمی پیچیده تر از یک «افزایش همه سرطان ها» است.
پژوهشگران هنوز علت دقیق این تغییرات را به طور کامل نمی دانند. افزایش برخی عوامل خطر، تغییرات محیطی و سبک زندگی و همچنین تغییر در تشخیص و پایش پزشکی می توانند بخشی از این روند را توضیح دهند. موسسه ملی سرطان نیز تاکید کرده است که برای شناسایی علت های اصلی، به تحقیقات بیشتری نیاز است.
سرطان روده بزرگ یکی از سرطان هایی است که افزایش آن در افراد جوان تر توجه زیادی را به خود جلب کرده است. در حالی که میزان بروز این سرطان در بسیاری از گروه های سنی بالاتر کاهش یافته، موارد جدید آن در سنین پایین تر افزایش پیدا کرده است.
بر اساس داده های موسسه ملی سرطان آمریکا، بین سال های 2012 تا 2021 میزان بروز سرطان روده بزرگ در افراد 15 تا 39 ساله به طور متوسط سالانه 3.8 درصد افزایش داشته است. در مقابل، میزان بروز این سرطان در افراد 65 تا 74 ساله و همچنین افراد 75 ساله و بالاتر کاهش یافته است.
از جمله عواملی هستند که با افزایش خطر سرطان روده بزرگ ارتباط دارند.
زندگی مدرن بسیاری از فعالیت های فیزیکی روزمره را کاهش داده است. کارهای اداری، استفاده طولانی مدت از رایانه و تلفن همراه، رفت و آمد با خودرو و کاهش فعالیت های بدنی روزانه باعث شده است بخش قابل توجهی از مردم زمان بیشتری را در وضعیت کم تحرک سپری کنند.
سازمان جهانی بهداشت اعلام کرده است که در سال 2022 حدود 31 درصد از بزرگسالان جهان، یعنی نزدیک به 1.8 میلیارد نفر، به اندازه کافی فعالیت بدنی نداشتند. این سازمان کم تحرکی را با افزایش خطر بیماری های قلبی عروقی، دیابت نوع 2، برخی سرطان ها و سایر مشکلات سلامت مرتبط می داند.
می تواند بخشی از راهکار پیشگیری از بیماری های مزمن باشد. سازمان جهانی بهداشت برای بزرگسالان دست کم 150 دقیقه فعالیت بدنی با شدت متوسط یا 75 دقیقه فعالیت شدید در هفته را توصیه می کند.
رژیم غذایی نیز یکی از عوامل مهمی است که در پژوهش های جدید مورد توجه قرار گرفته است. غذاهای فوق فرآوری شده معمولا محصولاتی هستند که طی فرایندهای صنعتی پیچیده تولید می شوند و ممکن است مقادیر بالایی از قند، نمک، چربی، افزودنی ها و کالری داشته باشند.
شواهد موجود نشان می دهد مصرف بیشتر این غذاها با افزایش خطر برخی بیماری های مزمن و بعضی سرطان ها ارتباط دارد، اما باید میان «ارتباط آماری» و «اثبات علت مستقیم» تفاوت گذاشت. مرورهای علمی جدید نیز نشان داده اند که درباره ارتباط غذاهای فوق فرآوری شده و سرطان روده بزرگ شواهد قابل توجهی وجود دارد، اما میزان قطعیت شواهد در همه سرطان ها بالا نیست.
از اقداماتی هستند که می توانند به بهبود کیفیت رژیم غذایی کمک کنند.
افزایش چاقی در بسیاری از کشورها همزمان با افزایش برخی بیماری های مزمن و تعدادی از سرطان ها مشاهده شده است. چاقی تنها مسئله ای مربوط به ظاهر یا وزن نیست و می تواند از طریق تغییرات هورمونی، التهاب مزمن و اختلالات متابولیک بر سلامت بدن اثر بگذارد.
سازمان جهانی بهداشت چاقی، کم تحرکی، رژیم غذایی ناسالم، مصرف دخانیات و الکل را از عوامل مهم خطر برای بیماری های غیرواگیر می داند. در سال 2026 نیز WHO و آژانس بین المللی تحقیقات سرطان گزارش کردند که حدود 37 درصد از موارد جدید سرطان در سال 2022 در سراسر جهان با عوامل قابل پیشگیری مرتبط بوده است.
البته داشتن یک عامل خطر به معنای ابتلای قطعی به سرطان نیست. سرطان معمولا حاصل تعامل پیچیده عوامل ژنتیکی، محیطی و رفتاری است.
بخش قابل توجهی از عوامل خطر بیماری های غیرواگیر قابل تغییر هستند. هیچ سبک زندگی نمی تواند ابتلا به بیماری را به صفر برساند، اما اصلاح عادات روزمره می تواند احتمال بسیاری از بیماری ها را کاهش دهد.
سازمان جهانی بهداشت بر اهمیت فعالیت بدنی، وزن سالم، رژیم غذایی متعادل، ترک دخانیات و محدود کردن مصرف الکل تاکید دارد. واکسیناسیون علیه عفونت هایی مانند HPV و هپاتیت B نیز در گروه های واجد شرایط می تواند در پیشگیری از برخی سرطان ها نقش داشته باشد.
افزایش برخی بیماری های مزمن و بعضی سرطان ها در سنین پایین تر یک روند واقعی و قابل توجه در پژوهش های سلامت است، اما نباید آن را به یک علت ساده مانند «غذاهای فرآوری شده» یا «سبک زندگی مدرن» نسبت داد. شواهد فعلی نشان می دهند مجموعه ای از عوامل شامل چاقی، کم تحرکی، رژیم غذایی نامناسب، مصرف دخانیات و الکل، عوامل محیطی، ژنتیک و حتی تغییرات در روش های تشخیص می توانند در این روند نقش داشته باشند.
خبر مهم این است که بخشی از عوامل خطر قابل اصلاح هستند. فعالیت بدنی منظم، تغذیه سالم، حفظ وزن مناسب، پرهیز از دخانیات و توجه به مراقبت های پیشگیرانه می تواند خطر بسیاری از بیماری های مزمن و برخی سرطان ها را کاهش دهد.
اولین دیدگاه را شما بنویسید