چاقی و افزایش خطر ابتلا به بیماری های عفونی

چاقی و افزایش خطر ابتلا به بیماری های عفونی

چاقی در دهه های اخیر به یکی از مهم ترین چالش های سلامت عمومی در جهان تبدیل شده است. این وضعیت تنها با بیماری های مزمن مانند دیابت نوع دو و بیماری های قلبی عروقی مرتبط نیست، بلکه شواهد جدید نشان می دهد می تواند خطر ابتلا به عفونت های شدید و مرگ ناشی از آن ها را نیز افزایش دهد. نتایج یک مطالعه بزرگ بین المللی اکنون تصویر دقیق تری از این ارتباط ارائه کرده است.

چاقی و بیماری های مزمن

در گذشته تمرکز اصلی پژوهش ها بر ارتباط چاقی با اختلالات متابولیک و قلبی بود، اما اکنون دامنه نگرانی ها گسترده تر شده است. سیستم ایمنی، پاسخ التهابی بدن و عملکرد اندام های حیاتی همگی تحت تأثیر وزن بالا قرار می گیرند. همین مسئله می تواند پیامدهای عفونت های شایع را تشدید کند.

بر اساس یافته های جدید:

  • از هر 10 مرگ ناشی از بیماری های عفونی در جهان، تقریبا یک مورد با چاقی مرتبط است.
  • چاقی خطر بستری شدن در بیمارستان بر اثر عفونت های مختلف را افزایش می دهد.
  • احتمال مرگ در اثر عفونت در افراد دارای شاخص توده بدنی بالا بیشتر است.
  • افزایش شیوع چاقی می تواند بار بیماری های عفونی را در آینده سنگین تر کند.

پژوهشگران برآورد کرده اند که از مجموع حدود 5.4 میلیون مرگ سالانه ناشی از عفونت ها در جهان، نزدیک به 600 هزار مورد ممکن است با چاقی مرتبط باشد؛ رقمی معادل حدود 11 درصد کل مرگ های عفونی.

جزئیات مطالعه گسترده بین المللی

برای بررسی دقیق این ارتباط، پژوهشگران داده های بیش از 500 هزار نفر را تحلیل کردند. این حجم نمونه بزرگ، قدرت آماری بالایی به نتایج داده و امکان بررسی طولانی مدت پیامدها را فراهم کرده است.

در این تحقیق:

  • داده های حدود 67 هزار بزرگسال از دو مطالعه در فنلاند بررسی شد.
  • اطلاعات بیش از 470 هزار نفر از پایگاه UK Biobank مورد تحلیل قرار گرفت.
  • شاخص توده بدنی یا BMI شرکت کنندگان اندازه گیری شد.
  • افراد به طور متوسط 13 تا 14 سال پیگیری شدند.
  • چاقی به صورت BMI برابر یا بالاتر از 30 تعریف شد.

شاخص توده بدنی از تقسیم وزن بر مجذور قد به دست می آید و یکی از ابزارهای رایج برای طبقه بندی وضعیت وزن در مطالعات اپیدمیولوژیک است. میانگین سن شرکت کنندگان در شروع مطالعه 42 سال در گروه فنلاندی و 57 سال در گروه بریتانیایی بود.

بیشتر بخوانید:  آزمایش mcv خون چیست ؟ تفسیر + علت بالا پایین بودن MCV

ساز و کارهای زیستی احتمالی

پژوهشگران معتقدند چندین مکانیسم بیولوژیک می تواند ارتباط میان چاقی و شدت عفونت را توضیح دهد. بافت چربی اضافی تنها ذخیره انرژی نیست، بلکه از نظر هورمونی و التهابی فعال است و می تواند تعادل سیستم ایمنی را بر هم بزند.

مهم ترین توضیح های احتمالی عبارت اند از:

  • ایجاد التهاب مزمن سطح پایین در بدن
  • اختلال در عملکرد سلول های ایمنی مانند لنفوسیت ها
  • کاهش کارایی پاسخ ایمنی در برابر ویروس ها و باکتری ها
  • تأثیر منفی بر عملکرد ریه و سیستم تنفسی

در نتیجه، بدن افراد مبتلا به چاقی ممکن است توان کمتری برای مقابله با باکتری ها، ویروس ها، قارچ ها و انگل ها داشته باشد و احتمال پیشرفت به بیماری شدید افزایش یابد.

افزایش 70 درصدی خطر بستری یا مرگ ناشی از عفونت

افزایش 70 درصدی خطر بستری یا مرگ ناشی از عفونت

نتایج نشان داد افراد مبتلا به چاقی در مقایسه با افرادی که BMI سالم بین 18.5 تا 24.9 داشتند، حدود 70 درصد بیشتر در معرض بستری شدن یا مرگ ناشی از هر نوع بیماری عفونی قرار دارند. همچنین رابطه ای افزایشی مشاهده شد؛ به این معنا که هرچه BMI بالاتر باشد، خطر نیز بیشتر می شود.

عفونت هایی که در این پژوهش بررسی شدند شامل موارد زیر بودند:

  • آنفلوانزا و سایر عفونت های ویروسی تنفسی
  • ذات الریه باکتریایی یا ویروسی
  • عفونت های دستگاه گوارش
  • عفونت های مجاری ادراری
  • بیماری COVID-19

در دوران همه گیری کووید 19 مشخص شد افراد مبتلا به چاقی بیشتر در معرض بستری در بخش مراقبت های ویژه و مرگ قرار دارند. با این حال، مطالعه جدید نشان داد این الگو محدود به یک بیماری خاص نیست و می تواند طیف گسترده ای از عوامل عفونی را در بر بگیرد.

تفاوت میان کشورها در میزان خطر

یکی از نکات قابل توجه مطالعه، تفاوت در سهم چاقی از مرگ های عفونی در کشورهای مختلف بود. این اختلاف می تواند ناشی از تفاوت در شیوع چاقی، کیفیت نظام سلامت و ساختار جمعیتی باشد.

بر اساس داده های ارائه شده:

  • در بریتانیا حدود یک ششم مرگ های ناشی از عفونت با چاقی مرتبط بود.
  • در ایالات متحده این رقم به حدود یک چهارم می رسید.
  • در ویتنام تنها حدود 1.2 درصد از مرگ های عفونی با چاقی مرتبط گزارش شد.
بیشتر بخوانید:  دوربین کریستالی با پروسکایت برای تصویربرداری دقیق‌ تر، سریع‌ تر و ایمن‌ تر از بدن

این تفاوت ها نشان می دهد که الگوی تغذیه، سبک زندگی و سیاست های سلامت عمومی نقش مهمی در بار بیماری دارند.

پیامدهای سیاست گذاری و پیشگیری

افزایش نرخ چاقی در بسیاری از کشورها زنگ خطری جدی برای نظام های سلامت است. اگر چاقی نه تنها با بیماری های مزمن بلکه با عفونت های شدید نیز مرتبط باشد، فشار مضاعفی بر بیمارستان ها و منابع درمانی وارد خواهد شد.

کارشناسان بر اقدام های زیر تأکید می کنند:

  • بهبود دسترسی به غذای سالم و مقرون به صرفه
  • توسعه فضاهای شهری مناسب برای فعالیت بدنی
  • آموزش عمومی درباره تغذیه و سبک زندگی سالم
  • به روز نگه داشتن واکسیناسیون به ویژه در افراد مبتلا به چاقی

حفظ واکسیناسیون کامل می تواند خطر بروز اشکال شدید عفونت را در این گروه کاهش دهد و بخشی از ریسک افزوده را جبران کند.

محدودیت های پژوهش

با وجود حجم بالای داده ها، این مطالعه از نوع مشاهده ای بود. بنابراین رابطه آماری میان چاقی و پیامدهای عفونی را نشان می دهد، اما به طور قطعی ثابت نمی کند که چاقی علت مستقیم مرگ یا بستری است. عوامل دیگری مانند وضعیت اقتصادی اجتماعی یا بیماری های هم زمان نیز می توانند نقش داشته باشند.

با این حال، همگرایی نتایج در جمعیت های مختلف و پیگیری طولانی مدت شرکت کنندگان، اعتبار یافته ها را تقویت می کند.

نتیجه گیری

شواهد جدید نشان می دهد چاقی تنها یک عامل خطر برای بیماری های مزمن نیست، بلکه می تواند احتمال ابتلا به عفونت های شدید، بستری شدن در بیمارستان و مرگ را نیز افزایش دهد. با توجه به روند صعودی چاقی در جهان، توجه به پیشگیری، اصلاح سبک زندگی و سیاست های حمایتی بیش از گذشته ضروری است. کنترل وزن سالم نه تنها برای قلب و متابولیسم، بلکه برای تقویت توان دفاعی بدن در برابر عوامل عفونی نیز اهمیت حیاتی دارد.

نتایج این پژوهش در نشریه علمی The Lancet منتشر شده است.

چه امتیازی به این خبر پزشکی میدهید ؟

میانگین امتیاز 0 / 5. میانگین امتیازات: 0

اولین نفری باشید که به این پست پزشکی امتیاز میدهید

    اولین دیدگاه را شما بنویسید

ارسال دیدگاه