چاقی در دهه های اخیر به یکی از مهم ترین چالش های سلامت عمومی در جهان تبدیل شده است. این وضعیت تنها با بیماری های مزمن مانند دیابت نوع دو و بیماری های قلبی عروقی مرتبط نیست، بلکه شواهد جدید نشان می دهد می تواند خطر ابتلا به عفونت های شدید و مرگ ناشی از آن ها را نیز افزایش دهد. نتایج یک مطالعه بزرگ بین المللی اکنون تصویر دقیق تری از این ارتباط ارائه کرده است.
در گذشته تمرکز اصلی پژوهش ها بر ارتباط چاقی با اختلالات متابولیک و قلبی بود، اما اکنون دامنه نگرانی ها گسترده تر شده است. سیستم ایمنی، پاسخ التهابی بدن و عملکرد اندام های حیاتی همگی تحت تأثیر وزن بالا قرار می گیرند. همین مسئله می تواند پیامدهای عفونت های شایع را تشدید کند.
بر اساس یافته های جدید:
پژوهشگران برآورد کرده اند که از مجموع حدود 5.4 میلیون مرگ سالانه ناشی از عفونت ها در جهان، نزدیک به 600 هزار مورد ممکن است با چاقی مرتبط باشد؛ رقمی معادل حدود 11 درصد کل مرگ های عفونی.
برای بررسی دقیق این ارتباط، پژوهشگران داده های بیش از 500 هزار نفر را تحلیل کردند. این حجم نمونه بزرگ، قدرت آماری بالایی به نتایج داده و امکان بررسی طولانی مدت پیامدها را فراهم کرده است.
در این تحقیق:
شاخص توده بدنی از تقسیم وزن بر مجذور قد به دست می آید و یکی از ابزارهای رایج برای طبقه بندی وضعیت وزن در مطالعات اپیدمیولوژیک است. میانگین سن شرکت کنندگان در شروع مطالعه 42 سال در گروه فنلاندی و 57 سال در گروه بریتانیایی بود.
پژوهشگران معتقدند چندین مکانیسم بیولوژیک می تواند ارتباط میان چاقی و شدت عفونت را توضیح دهد. بافت چربی اضافی تنها ذخیره انرژی نیست، بلکه از نظر هورمونی و التهابی فعال است و می تواند تعادل سیستم ایمنی را بر هم بزند.
مهم ترین توضیح های احتمالی عبارت اند از:
در نتیجه، بدن افراد مبتلا به چاقی ممکن است توان کمتری برای مقابله با باکتری ها، ویروس ها، قارچ ها و انگل ها داشته باشد و احتمال پیشرفت به بیماری شدید افزایش یابد.

نتایج نشان داد افراد مبتلا به چاقی در مقایسه با افرادی که BMI سالم بین 18.5 تا 24.9 داشتند، حدود 70 درصد بیشتر در معرض بستری شدن یا مرگ ناشی از هر نوع بیماری عفونی قرار دارند. همچنین رابطه ای افزایشی مشاهده شد؛ به این معنا که هرچه BMI بالاتر باشد، خطر نیز بیشتر می شود.
عفونت هایی که در این پژوهش بررسی شدند شامل موارد زیر بودند:
در دوران همه گیری کووید 19 مشخص شد افراد مبتلا به چاقی بیشتر در معرض بستری در بخش مراقبت های ویژه و مرگ قرار دارند. با این حال، مطالعه جدید نشان داد این الگو محدود به یک بیماری خاص نیست و می تواند طیف گسترده ای از عوامل عفونی را در بر بگیرد.
یکی از نکات قابل توجه مطالعه، تفاوت در سهم چاقی از مرگ های عفونی در کشورهای مختلف بود. این اختلاف می تواند ناشی از تفاوت در شیوع چاقی، کیفیت نظام سلامت و ساختار جمعیتی باشد.
بر اساس داده های ارائه شده:
این تفاوت ها نشان می دهد که الگوی تغذیه، سبک زندگی و سیاست های سلامت عمومی نقش مهمی در بار بیماری دارند.
افزایش نرخ چاقی در بسیاری از کشورها زنگ خطری جدی برای نظام های سلامت است. اگر چاقی نه تنها با بیماری های مزمن بلکه با عفونت های شدید نیز مرتبط باشد، فشار مضاعفی بر بیمارستان ها و منابع درمانی وارد خواهد شد.
کارشناسان بر اقدام های زیر تأکید می کنند:
حفظ واکسیناسیون کامل می تواند خطر بروز اشکال شدید عفونت را در این گروه کاهش دهد و بخشی از ریسک افزوده را جبران کند.
با وجود حجم بالای داده ها، این مطالعه از نوع مشاهده ای بود. بنابراین رابطه آماری میان چاقی و پیامدهای عفونی را نشان می دهد، اما به طور قطعی ثابت نمی کند که چاقی علت مستقیم مرگ یا بستری است. عوامل دیگری مانند وضعیت اقتصادی اجتماعی یا بیماری های هم زمان نیز می توانند نقش داشته باشند.
با این حال، همگرایی نتایج در جمعیت های مختلف و پیگیری طولانی مدت شرکت کنندگان، اعتبار یافته ها را تقویت می کند.
شواهد جدید نشان می دهد چاقی تنها یک عامل خطر برای بیماری های مزمن نیست، بلکه می تواند احتمال ابتلا به عفونت های شدید، بستری شدن در بیمارستان و مرگ را نیز افزایش دهد. با توجه به روند صعودی چاقی در جهان، توجه به پیشگیری، اصلاح سبک زندگی و سیاست های حمایتی بیش از گذشته ضروری است. کنترل وزن سالم نه تنها برای قلب و متابولیسم، بلکه برای تقویت توان دفاعی بدن در برابر عوامل عفونی نیز اهمیت حیاتی دارد.
نتایج این پژوهش در نشریه علمی The Lancet منتشر شده است.
اولین دیدگاه را شما بنویسید