پزشکان با ریه مصنوعی بیمار بحرانی را تا زمان پیوند زنده نگه داشتند

در شرایط بحرانی پزشکی، زمانی که ریه‌های بیمار کاملاً از کار می‌افتند، گزینه‌های درمانی محدود و پیچیده می‌شوند. تکنولوژی‌های پیشرفته مانند دستگاه‌های اکسیژن‌رسانی غشایی برون‌پیکری (ECMO) تنها در برخی موارد موثر هستند و در وضعیت‌های شدید، ناکافی‌اند. اخیراً تیمی از جراحان در شیکاگو موفق شدند با ابداع یک سیستم نوین ریه مصنوعی، جان بیمارانی را که در آستانه مرگ قرار داشتند نجات دهند و مسیر تازه‌ای برای جراحی‌های پیوند ریه ایجاد کنند.

این موفقیت نه تنها گامی بزرگ در پزشکی بحران حاد تنفسی است، بلکه نشان می‌دهد مهندسی دقیق و خلاقیت می‌تواند مرزهای درمان‌های سنتی را جابه‌جا کند و جان بیماران را در شرایطی که امیدی نیست، حفظ کند.

وضعیت بحرانی بیمار و چالش‌ های درمانی

مواجهه با بیماران در شرایط حاد، نیازمند تصمیمات سریع و خارج از پروتکل‌های معمول است. چنین بیماران اغلب چندین اندام حیاتی‌شان دچار اختلال شده و امکان تحمل درمان‌های استاندارد را ندارند.

• در سال ۲۰۲۳، جراح برجسته قفسه سینه، آنکیت بهارات، مردی ۳۳ ساله را درمان کرد که بر اثر آنفلوانزا و عفونت ثانویه با باکتری سودوموناس در حال فروپاشی کامل بود.
• ریه‌های بیمار پر از مایعات و عفونت شده بود و کلیه‌ها و قلب او نیز به سختی عمل می‌کردند.
• ایست قلبی موقت، شرایط را بحرانی‌تر کرد و تیم پزشکی متوجه شد که برای نجات بیمار باید از رویکردی فراتر از روش‌های معمول استفاده شود.
• با توجه به شدت بیماری، بیمار نمی‌توانست بلافاصله تحت پیوند دوگانه ریه قرار گیرد، زیرا بدن او تحمل چنین جراحی سنگینی را نداشت.

طراحی و عملکرد سیستم نوین ریه مصنوعی

مهندسی پزشکی و طراحی خلاقانه ابزارهای نجات زندگی، همیشه چالش بزرگی در حوزه جراحی‌های پیوند بوده است. ایجاد سیستمی که بتواند عملکرد ریه را به طور موقت جایگزین کند، نیازمند دقت بالا و درک کامل از فیزیولوژی قلب و ریه است.

• تیم دکتر بهارات سیستمی طراحی کرد که خون را از سمت راست قلب دریافت کرده، آن را اکسیژن‌رسانی کرده و سپس به سمت چپ قلب بازمی‌گرداند تا به سراسر بدن پمپاژ شود.
• این روش به گفته دکتر بهارات مانند ساخت یک پل در مسیر مسدود است؛ جایی که ریه‌های از کار افتاده مانع جریان طبیعی خون می‌شوند و ریه مصنوعی مسیر را باز می‌کند.
• تجهیز سیستم به مسیر خروجی برای بازگشت خون به سمت راست قلب، از تجمع فشار و آسیب به اندام‌ها جلوگیری می‌کند.
• این نوآوری به بیماران فرصت حیاتی برای پایدار شدن وضعیت بدن و آماده شدن برای پیوند ریه می‌دهد.

موفقیت درمان و پیوند ریه

نقش کلیدی تکنولوژی ریه مصنوعی، حفظ عملکرد حیاتی بدن در شرایطی است که سایر روش‌ها ناکافی‌اند. چنین پیشرفتی امکان انجام جراحی‌های پیوند پیچیده را فراهم می‌کند و مرگ و میر ناشی از نارسایی حاد ریه را کاهش می‌دهد.

• بیمار پس از دو روز استفاده از ریه مصنوعی، به ثبات حیاتی رسید و از شدت عفونت کاسته شد.
• او بلافاصله در فهرست انتظار پیوند قرار گرفت و پس از یافتن عضو اهدایی، جراحی پیوند با موفقیت انجام شد.
• پس از گذراندن دوران نقاهت، بیمار از بیمارستان مرخص شد و اکنون بیش از دو سال است که در سلامت کامل زندگی می‌کند.
• این موفقیت نشان داد که با بهره‌گیری از فناوری‌های نوین، حتی بیماران در شرایط کاملاً بحرانی می‌توانند نجات یابند.

اهمیت علمی و اشتراک تجربیات

پیش از این، رویکردهای مشابه به صورت مفهومی مطرح شده بودند، اما نوآوری دکتر بهارات در طراحی عملی و اجرایی سیستم ریه مصنوعی، یک دستاورد واقعی و کاربردی محسوب می‌شود.

او تاکید دارد که تمام اطلاعات و طراحی‌های این سیستم به صورت عمومی منتشر شده است تا سایر مراکز درمانی نیز بتوانند از آن برای نجات جان بیماران استفاده کنند.

این اقدام می‌تواند مرزهای درمانی را گسترش دهد و تجربیات موفقیت‌آمیز بیشتری در حوزه پیوند و نارسایی حاد ریه ایجاد کند.

نتیجه گیری

موفقیت تیم جراحی شیکاگو در استفاده از ریه مصنوعی نشان می‌دهد که ترکیب مهندسی دقیق و خلاقیت پزشکی می‌تواند مرگ بیمارانی را که امیدی به زنده ماندن ندارند، به زندگی دوباره تبدیل کند.

این دستاورد، گامی بزرگ در درمان نارسایی حاد ریه و بهبود نتایج پیوند اعضا است و نمونه‌ای از پیشرفت علمی است که می‌تواند به صورت جهانی به کار گرفته شود.

با انتشار عمومی این تکنولوژی، فرصت نجات جان بیماران بیشتری فراهم شده و آینده پیوندهای پیچیده و جراحی‌های بحرانی، روشن‌تر و امیدوارکننده‌تر از گذشته به نظر می‌رسد.