دی 15, 1404
0
0
دندانها فراتر از قطعات سخت و بیجان فک هستند؛ آنها توسط بافتهای زندهای به نام رباطهای پریودنتال (PDL) به استخوان متصل شدهاند. این رباطها کشسانی طبیعی دارند و وقتی دندانها در طول درمان ارتودنسی جابهجا میشوند، این بافتها کشیده شده و بعد از برداشتن براکتها تلاش میکنند دندانها را به موقعیت اولیه بازگردانند. این روند طبیعی، یکی از دلایل اصلی برگشت دندان پس از ارتودنسی است.
در این مقاله به بررسی علل کج شدن دندان در طول و پس از ارتودنسی، گروههای در معرض خطر و راهکارهای جلوگیری از برگشت دندان میپردازیم.
در طول درمان، گاهی بیماران مشاهده میکنند که یک دندان صاف، کمی کج شده است. این پدیده معمولاً بخشی از فرآیند درمان است و لزوماً نشاندهنده خطای پزشکی نیست. متخصص ارتودنسی برای ایجاد فضا و حرکت صحیح دندانها ممکن است دندانهای دیگر را موقتاً جابهجا کند تا نتیجه نهایی صاف و منظم حاصل شود. این تغییرات جزئی در طول مسیر، طبیعی و ضروری برای موفقیت درمان هستند.
پس از برداشتن براکتها، دندانها ممکن است به موقعیت قبلی خود بازگردند. این روند که به آن برگشت دندان یا relapse گفته میشود، معمولاً به دلیل خواسته طبیعی بدن و بافتهای پریودنتال برای بازگشت به وضعیت قبلی رخ میدهد و لزوماً به معنای شکست درمان نیست. حتی سالها بعد از ارتودنسی نیز این تمایل میتواند فعال شود.
مهمترین علت برگشت دندان پس از ارتودنسی، عدم استفاده منظم از ریتینر (نگهدارنده) است. دندانها پس از جابهجایی هنوز در محل جدید تثبیت نشدهاند و استخوان اطراف ریشهها نیاز به زمان دارد تا با موقعیت جدید سازگار شود. ریتینرها این وظایف را انجام میدهند:
بیتوجهی به استفاده از ریتینر یا ترک زودهنگام آن، باعث حرکت تدریجی و برگشت دندانها میشود.
رباطها و بافتهای اطراف دندان نوعی حافظه دارند. سالها دندانها در یک موقعیت مشخص بودهاند و این بافتها تمایل دارند به همان وضعیت بازگردند، حتی بعد از درمان موفق.
رشد فک تنها مختص کودکان نیست. در نوجوانان فعالتر است، اما تغییرات جزئی حتی در بزرگسالی ادامه دارد و میتواند باعث جابهجایی دندانها شود. این تغییرات شامل جلو آمدن دندانهای جلویی، فشرده شدن دندانهای پایین و تغییر در قوس فک است.
عادات روزمره مانند فشار دادن زبان به دندانها، جویدن ناخن یا خودکار و تنفس دهانی مزمن میتوانند باعث تغییرات تدریجی در موقعیت دندانها شوند و اثر ارتودنسی را کاهش دهند.
دندانهای عقل در نوجوانی یا اوایل بزرگسالی میتوانند نظم دندانها را برهم بزنند. اگر فضای کافی در فک وجود نداشته باشد، فشار دندانهای عقل باعث کج شدن دندانهای پیشین میشود.
با افزایش سن، فک پایین تمایل به باریکتر شدن و حرکت رو به جلو دارد که میتواند باعث همپوشانی و شلوغی دندانها حتی سالها پس از ارتودنسی شود.
فشار ناشی از ساییدن دندانها در خواب، نیروی شدیدی به ریشه دندان وارد میکند و میتواند باعث جابهجایی و برگشت دندانها پس از درمان شود.
برای جلوگیری از بازگشت دندان پس از ارتودنسی، اقدامات زیر ضروری است:
مطالعات انجمن ارتودنتیستهای آمریکا (AAO) نشان میدهد حدود ۲۵ درصد از افراد برای بار دوم نیاز به سیمکشی پیدا میکنند که علت اصلی آن، عدم استفاده مناسب از نگهدارنده است.
در صورتی که دندانها پس از ارتودنسی کمی جابهجا شدهاند، درمانهای زیر قابل اجرا هستند:
متخصصان توصیه میکنند بهترین زمان برای ارزیابی فک و دندانها سن ۷ سالگی است. ارتودنسی پیشگیری با اصلاح مسیر رشد فک، شلوغی دندانها و احتمال بازگشت دندانها در آینده را کاهش میدهد و هزینه و مدت زمان درمان را به حداقل میرساند.
همه افراد دچار برگشت دندان نمیشوند، اما برخی گروهها ریسک بالاتری دارند، مانند کسانی که شلوغی شدید دندان دارند، بیمارانی که درمان یا استفاده از ریتینر را رها کردهاند و نوجوانانی که هنوز رشد فکشان کامل نشده است. علت اصلی برگشت دندان، بیولوژی طبیعی بافتها و سهلانگاری در استفاده از ریتینر است. با رعایت توصیههای متخصص و مراقبت منظم، میتوان از بازگشت دندان جلوگیری کرده و لبخندی سالم و مرتب را برای همیشه حفظ کرد.
اولین دیدگاه را شما بنویسید